Brandstofbunkers - Fliegerhorst Twente

Tegen het einde van 1943 werd het de Duitse bezetters steeds meer duidelijk dat ze luchtoorlog boven Europa aan het verliezen waren. De geallieerde voerde op grote schaal bombardementen uit waarbij het doel steevast de Duitse oorlogsindustrie was. Om het tij te keren werd er in 1943 een nieuw type gevechtsvliegtuig ontwikkeld door de Duitse ingenieur Alexander Lippisch. Dit was het eerste en enige door een raket aangedreven jachtvliegtuig onder de naam "Messerschmitt Me 163" bijgenaamd de Komet. Tijdens test vluchten werd er een snelheid van 990 km per uur behaald en wist het vliegtuig binnen een minuut te stijgen naar een hoogte van 11500 voet. Echter bracht dit uiterst moderne vliegtuig ook grote problemen met zich mee waaronder het zeer gevaarlijke en instabiele brandstof waar het vliegtuig op vloog, de brandstof: "C- en T-Stoff" Dit waren 2 chemische stoffen die te samen zeer snel tot ontbranding kwamen. In januari 1944 werd de Me-163 voor het eerst op kleine schaal aan de Luftwaffe geleverd. En in Nederland zou het vliegtuig op 3 locaties gestationeerd gaan worden, te weten: Venlo, Deelen en Twente. Echter is er op uitzondering van Venlo nooit een Me-163 opgestegen vanaf Nederlands grondgebied. Wel zijn er diverse aanpassingen verricht aan de vliegvelden waaronder het aanpassen van hangars en het bouwen van brandstofdepots voor het opslaan van de C- en T-Stoff. Er is maar weinig bewaard gebleven wat hieraan doet herinneren maar op het terrein van de voormalige Vliegbasis Twente zijn brandstofdepots nog altijd aanwezig. Dit complex bestaat uit 5 losse gebouwen die aan de achterzijde door middel van een waterreservoir met elkaar zijn verbonden. In de gebouwen stonden 10 brandstoftanks die zich boven een komvormige lekbak bevonden die weer in contact stonden met het waterreservoir. Op die manier werd de gelekte brandstof dusdanig vermengd met water zodat er geen gevaar meer bestond. De brandstof werd via het spoor naar Twente gebracht en via een verderop gelegen pompstation door middel van een pijplijn naar brandstofdepot vervoerd. In 1 van de gebouwtjes ligt nog altijd de tank waarin de brandstof opgeslagen kon worden. De gebouwen zelf verkeren in een verlaten maar redelijke staat. De onderste verdieping is overigs door water niet te bezoeken. Waarschijnlijk heeft er nooit daadwerkelijk C- en T-Stoff in het brandstofdepot gelegen maar desondanks blijft het verhaal achter de "bunkers" fascinerend. Tot slot hebben soort gelijke bouwwerken op meerdere locaties gestaan in ieder geval op Fliegerhorst Wittmundhafen in Duitsland.

Brandstofbunkers
Fliegerhorst Twente
Enschede

Marjotstelling Deel 4 - Opslagbunker + Manschappenverblijf + Latrine

Deel 4 van de twaalfdelige serie over de Marjotstelling. In dit deel niet veel bijzonders, onder andere een opslagbunkertje, een tweetal manschappenverblijven en een latrine. De meeste bunkertjes in dit deel verkeren niet echt in een al te beste staat of liggen vol zand.

Opslagbunker + Manschappenverblijf + Latrine
Deel 4: Marjotstelling
Stp.III H.M. Terschelling

Bergplaats

De bergplaats heeft een inwendige maat van 2 bij 2,5 meter en muurdikte van 22 cm. Het bunkertje is een tijdlang afgesloten geweest maar sinds enkele tijd weer te betreden omdat deze is opengebroken. Het werkje verkeert in een redelijke staat maar ligt wel vol met troep.

Bergplaats
W.N.130 M - BP49a - Seezielbatterie Falga
Verteidigungsbereich Den Helder 

Bergplaats

Bergplaatsje van ongeveer 3 bij 4 meter. De bunker ligt open evenals het overgrote deel van de stelling.

Bergplaats
W.N.180 - Stp.Gr Zandvoort  
Batterie Rozenwaterveld

Bergplaats

Opslagbunker welke zich bevind in W.N.180 te Zandvoort. De bunker is toegankelijk en te vinden op het Rozenwaterveld van de Amsterdamse Waterleidingduinen.

Bergplaats
W.N.180 - Stp.Gr. Zandvoort
Batterie Rozenwaterveld

Verpflegungsstand

Deze bunker is ongetwijfeld de bekendste van de Amsterdamse Waterleidingduinen en misschien wel van heel Zandvoort. Veel bronnen vertellen echter dat het hier gaat om een keukenbunker maar deze informatie is niet juist. Het gaat hier om een Verpflegungsstand welke in een redelijke staat verkeert. Tegenwoordig is het dan ook eerder een speelobject voor kinderen dan een monument uit de oorlog.

Verpflegungsstand  
W.N.180 - Stp.Gr Zandvoort  
Batterie Rozenwaterveld

Bergplaats

In W.N.180 te Zandvoort zijn meer als 50 bunkers gebouwd waarvan er een aantal werden gebruikt als bergplaats en munitiebergplaatsen. Onderstaande 4 foto's zijn van een bergplaats welke vol zand en puin ligt.

Bergplaats
W.N.180 - Stp.Gr. Zandvoort
Batterie Rozenwaterveld

Bergplaats

In de stelling zijn een hoop restanten te vinden van reeds gesloopte werken. Onderstaande foto's zijn van een klein bergplaatsje en wat losse restanten. In de stelling stonden 5 bergplaatsen waarvan 1 voor water en 1 voor munitie. Daarnaast bevond zich in dit weerstandsnest een manschappenverblijf, een aggregaatgebouw, een open opstelplaats voor een zoeklicht, een latrine en een pompgebouw. Wat hier precies nog van over is, is ons niet bekend.

Bergplaats + Restanten
W.N.123a - Schijnwerperstelling     
V.B. Den Helder

Bergplaats

Vermoedelijk betreft het hier een bunker voor het opslaan van goederen en wellicht zelfs voor het opslaan van levensmiddelen. Tegenwoordig is de bunker in gebruik als duivenhok maar verkeert veder in een goede staat. Ook dit type zijn we rondom het voormalige vliegveld vaker tegen gekomen.

Bergplaats
W.N.6 - Flakbatterie

BRV nummer B27

Vliegveld Bergen

Bergplaats

Een opslagbunker welke behoort tot W.N.97. Het is een prachtig gemetseld bunkertje waarvan er meerdere in dit gebied zijn terug te vinden. De bunker ligt in de tuin van de boswachter en er zijn duidelijk aanwijzingen dat hij dit bunkertje gebruikt voor het laten besterven van gestroopt vlees. In de bunker hangen diverse vleeshaken en het krat wat op de foto staat zit vol met lok eenden. Ook kwamen wij in de nabije omgeving meerdere strikken en vallen tegen.

Bergplaats
W.N.97 - Neue Südlinie 
Festung IJmuiden

Onbekend

Het is ons niet bekend wat de functie van dit bunkertje is geweest. In eerste instantie dachten we aan een soort garage maar dit lijkt niet te kloppen. Vermoedelijk is het stuk muur wat in het bunkertje ligt een scherfmuur geweest maar ook dit is ons niet duidelijk. Ook het raam kunnen we niet thuis brengen in een latrine, opslag, of manschappenbunkertje. We houden het maar op een opslagbunkertje, of mogelijk voor een aggregaat.

Onbekend
W.N.97 - Neue Südlinie
Festung IJmuiden

Bergplaats

Een prachtig exemplaar Opslagbunker. De bunker behoort tot W.N.95 en verkeert in een goede staat. De bunker is in een L vorm gebouwd en heeft één ingang welke nog geheel is dichtgemetseld. Hoogstwaarschijnlijk liggen en nog enkele bunkers van dit type in deze omgeving.

Bergplaats
W.N.95 - Neue Südlinie
Festung IJmuiden

Levensmiddelenbunker

Sommige bunkers in W.N329 zijn voorzien van een nummer. Hoogstwaarschijnlijk aangebracht door het Bureau Registratie Verdedigingswerken die de bunkers na de oorlog in kaart hebben gebracht. Waarom deze bunker van twee nummers is voorzien is ons niet bekend. Wederom verkeert ook deze bunker weer in een goede staat.

Levensmiddelenbunker - Verpflegungsstand
W.N.329 H (325) - BP.329 - Stp.Schouwen
Burgh Haamstede - Slotbos

Levensmiddelenbunker

De derde levensmiddelenbunker van het Slotbos in Burgh Haamstede. Ook deze bunker is weer van het zelfde type als de omliggende exemplaren. De bunker verkeert in een goede staat.

Levensmiddelenbunker - Verpflegungsstand
W.N.329 H (325) - BP.329 - Stp.Schouwen
Burgh Haamstede - Slotbos

Levensmiddelenbunker

De levensmiddelenbunkers die zich in dit weerstandsnest bevinden bestaan uit één ingang welke aan weerszijde word gedekt door scherfmuren. In de bunker bevinden zich 3 rechthoekige kamers waarin het voedsel voor het bataljon lag opgeslagen. Halverwege de scheidingswand tussen de kamers zat een doorgang naar het andere vertrek. Opvallend detail zijn ook hier weer de gebruikte dakplaten. Dit kwamen we ook al tegen in een munitiebunkertje op Goeree (W.N.222)

Levensmiddelenbunker - Verpflegungsstand
W.N.329 H (325) - BP.329 - Stp.Schouwen
Burgh Haamstede - Slotbos

Levensmiddelenbunker

Omdat er in dit weerstandsnest 60 man van voedsel moest werden voorzien, werd er niet gekozen voor de standaard Verpflegungsstand. Maar werden er drie van deze types aan elkaar gebouwd tot één bunker. Het voordeel hiervan was dat er niet 15 kleine bunkertjes over het complex stonden opgesteld. Maar dat dit geheel werd terug gebracht naar 5 stuks, wat het risico op vernietiging tijdens een bombardement toch aanzienlijk verkleinde. De bunkertjes bevinden zich allen in de nabije omgeving van de keuken en verkeren in een goede staat.

Levensmiddelenbunker - Verpflegungsstand
W.N.329 H (325) - BP.329 - Stp.Schouwen
Burgh Haamstede - Slotbos

Bergplaats

Een opslagbunker welke behoord tot W.N.329. Dit Weerstandsnest is een aantal keer van naam veranderd evenals het bataljon wat hier gehuisvest was. Zo heten dit W.N in de eerste jaren van de oorlog W.N.325 en is dit ook nog op diverse kaarten terug te vinden. Dit opslagbunkertje verkeert in een slechte staat. En je zou haast zeggen dat er een bom is in ontploft.

Bergplaats  
W.N.329 H (325) - BP.329 - Stp.Schouwen
Burgh Haamstede - Slotbos

Garage

Achter in de stelling Elektra Sonne staat nog een Garagegebouw. Dit werk verkeert in een redelijke staat.

Garage
Elektra Sonne, Petten

Bergplaats

In de Dennen op Texel ligt naast W.N.21a H nog een weerstandsnest welke word aangeduid als W.N.21b. Ook in dit gedeelte van het bos liggen een aantal bunkers welke voor het overgrote deel geheel onder de grond liggen. Tijdens onze korte zoektocht vonden we toch al gauw enkele bunkers waaronder deze kleine (vermoedelijk) opslagbunker.

Bergplaats
W.N.21b H - De Dennen 
Stp.Gr. Texel

Bergplaats

Op Texel zijn verschillende Scheinwerferstellungen gebouwd. Deze stellingen waren vernoemd naar Duitse steden en droegen daarnaast allemaal het W.N. nummer 22. Deze stelling werd aangeduid als W.N.22a en droeg de codenaam Bonn. Voor meer informatie over Duitse Scheinwerferstellungen op Texel zie: Scheinwerferstellungen Texel Vandaag de dag is er van al deze stellingen vrijwel niks meer over, enkel de opslagbunker van W.N.22a M is nog te bezichtigingen.

Bergplaats
W.N.22a M - Scheinwerferstellung Bonn
Stp.Gr. Texel