B - Kazemat 46 (Restanten)

Het betreffen hier enkele restanten van een Flankerende Betonkazemat welke behoorde tot de IJssellinie. Voor de Tweede Wereldoorlog zijn langs de IJssel enkele honderden kazematten gebouwd om een Duitse opmars te kunnen vertragen. Tegenwoordig is vrijwel het hele linie gesloopt op enkele kazematten na. Wel zijn er her en der zoals hier nog brokstukken te vinden. Onderstaande brokstukken behoorde tot kazemat B46 welke zich bevond ter hoogte van Zalk ongeveer tussen Kampen en Zwolle

B - Kazemat 46

IJssellinie WO2

Zalk - Overijssel

Rivierkazemat Zwolle Zuid

Enige tijd geleden kregen wij het bericht dat alle begroeiing rondom één van de kazematten in Hattem was verwijderd. Onlangs op een mooie lente ochtend zijn wij even gaan kijken hoe de kazemat er vandaag de dag bij staat. En inderdaad, alle struiken en bomen die de kazemat voorheen compleet uit het zichtveld wist te onttrekken zijn verdwenen. Op de kazemat zijn nog altijd vaag de restanten van de camouflage zichtbaar. Zowel het Nederlandse blokkenpatroon als resten van de beschildering die door de Duitsers is aangebracht in hun poging de kazemat er uit te laten zien als een schattig boerderijtje. Voor oudere foto's o.a van de binnenkant zie deze link.

Rivierkazemat Zwolle Zuid

Hattem - Type B 

IJssellinie 1940

Rivierkazemat Zwolle Noord

De kazemat is van het type B en bevind zich langs de IJssel tussen Zwolle en Hattem. Op dit punt waren / zijn zowel een verkeersbrug als een spoorbrug aanwezig waardoor er voor de verdediging daarvan een drietal Rivierkazematten zijn gebouwd. Twee van deze kazematten waren tijdens de Open Monumentendag van 2019 te bezoeken waar wij dan ook even dankbaar gebruik van hebben gemaakt.

Rivierkazemat Zwolle Noord 
Open Monumentendag 2019
Type B - IJssellinie 1940

Rivierkazemat Zwolle Midden

Tijdens de Open Monumentendag (september 2019) waren er in het Gelderse plaatsje Hattem twee van de drie rivierkazematten te bezoeken die al sinds een lange tijd niet meer open waren geweest voor publiek. Hoewel het er ongelooflijk druk was en wij bijna een uur hebben moeten wachten is het ons toch gelukt enkele plaatjes te kunnen schieten van het inwendige van deze bijzondere kazemat. Het betreft een Type C kazemat waarvan er in Nederland slechts vier zijn gebouwd.

Rivierkazemat Zwolle Midden 
Open Monumentendag 2019
Type C - IJssellinie 1940

Rivierkazemat Zwolle Zuid

Langs de Geldersedijk bij Hattem staan 3 Rivierkazematten. De onderstaan foto's zijn van de laatste kazemat die de naam 'Zwolle Zuid' draagt (Z-Z) Het betreft hier een uit 2 verdiepingen bestaande rivierkazemat van het 'Type B' welke zowel was uitgerust met een kanon als met een mitrailleur. Op de kazemat zijn nog altijd de restanten van de originele blokken camouflage te zien bestaande uit witte, groene en gele blokken. Aan het einde van de oorlog is de kazemat in gebruikt genomen door de Duitsers en die er in de mitrailleur kamer een extra schietgat bij bouwden. Ook de scherfmuur voor de ingang stampt uit deze tijd want dit muurtje is nog niet gebouwd op een foto uit 1942. De camouflage op dit muurtje bestaat uit geschilderd metselwerk en is nog altijd redelijk intact. Ook op de kazemat zelf is dit camouflage patroon op een enkele plek terug te vinden. Tegenwoordig ligt de kazemat op privé terrein en staat vol spullen.

Rivierkazemat Zwolle Zuid
Type B 
IJssellinie 1940

Rivierkazemat Zwolle Midden

Rivierkazemat van het type C, dit type werd ook wel een dubbelkazamat genoemd omdat het een schootveld in twee richtingen had in plaats van de standaard 1. In dit type stonden dan ook 2 kanonnen en twee mitrailleurs opgesteld. De kazemat bevond tussen de spoor en de verkeersbrug en kon op deze manier beide bruggen onder vuur nemen. In Hattem waren eigenlijk 4 rivierkazematten gepland maar er zijn er uiteindelijk maar 3 gebouwd. 2 van het type B en 1 van het type C. Tegenwoordig ligt de kazemat in een tuin en is alleen vanaf de openbare weg te bekijken.



Rivierkazemat Zwolle Midden
Type C 
IJssellinie 1940

Rivierkazemat Zwolle Noord

Nabij Hattem zijn twee van deze kazematten gespiegeld aan elkaar gebouwd. Onderstaande kazemat diende de verkeersbrug onder vuur te kunnen nemen terwijl het tweede exemplaar het schootveld op de spoorbrug had gericht. Tussen beide kazematten staat nog een derde kazemat van het type C die beide bruggen onder vuur kon nemen. Ook bij onderstaand exemplaar is er door de Duitsers weer een extra schietgat aangebracht ditmaal in noordwestelijke richting. Anders dan bij de twee andere exemplaren had deze kazemat geen geschilderde camouflage maar was rondom afgetimmerd als boerenschuur. Tegenwoordig ligt de kazemat op openbaar gebied en is van buiten goed te bekijken.


Rivierkazemat Zwolle Noord
Type B
IJssellinie 1940

IJssellinie - Tweede Wereldoorlog

De IJssellinie is een Nederlandse verdedigingslinie welke aan het einde van de jaren 30 van de vorige eeuw is gebouwd langs de rivier de IJssel. Geografisch loopt de linie van Arnhem, via Zutphen, Deventer en Zwolle tot aan het IJsselmeer bij Kampen. De linie bestond uit een groot aantal kazematten van het type S3a Stekelvarken, Flankerende betonkazematten type B, en gietstallen koepelkazematten van het type G. Ter hoogte van bruggen over de rivier werd de linie extra verdedigd door zogenoemde Rivierkazematten waarvan er nog enkele resteren bij Zutphen en Zwolle. Helaas is tegenwoordig zo'n 95% van de IJssellinie gesloopt en zijn er op enkele punten nog kazematten terug te vinden. Onderstaand treft u de kazematten die wij de afgelopen jaren hebben bezocht waarvan het overzicht begint bij de Rivierkazemat Kampen Noord en via Hattem bij Zwolle verder de IJssel afloopt richting het eindpunt. Na de Tweede Wereldoorlog is er onder de dreiging van de Koude Oorlog wederom aan de IJssellinie gewerkt waarvan u het resultaat hier kunt bekijken.

Rivierkazematten Zwolle

Foto's van binnen - Open Monumentendag 2019

Foto's 2022

Onderstaand een tekening van de Rivierkazemat Zwolle Noord