S3 Kazemat 215

Eén van de kazematten die behoorde tot de Oldeneel - Haerstlinie in Zwolle is onlangs door creatieve geesten beschilderd. De kijker mag zelf bepalen wat hij of zij er van vindt maar ons standpunt blijft dat het een beschadiging is van een oorlogsmonument. Nu zal de verf met de jaren wel weer slijten en zullen vele voorbijgangers het een leuk plaatje vinden. Toch blijft het een monument wat iets iets meer eer verdient dan een leuk plaatje. Voor oudere foto's van de kazemat zie deze link.

S3 Kazemat 215

Kazematlinie Oldeneel - Haerst 

Zwolle

S3a kazemat 38 (Restanten)

Verstopt in de bosjes nabij het dorp Zalk tussen Kampen en Zwolle liggen de restanten van wat ooit kazemat nummer 38 was. Dit was een S3 kazemat die ook wel wel bekend stond onder de naam stekelvarken. Van de kazemat is helaas niet veel meer over. Een groot aantal blokken beton vertellen het verhaal van wat zich hier op 10 mei 1940 heeft afgespeeld. Het verhaal van de IJssellinie waar dappere mannen zo'n 24 uur weerstand hebben geboden tegen de oprukkende Duitsers. 

S3a kazemat 38

IJssellinie WO2 

Zalk - Overijssel

G - Kazemat 41 (Restanten)

Op de foto's is een stuk van de vloerplaat te zien en een hoek van het onderstel van een Gietstalen Koepelkazemat. Dit exemplaar had het nummer G41 en bevind zich nabij het veerpondje van Zalk. 

G - Kazemat 41

IJssellinie WO2

Zalk - Overijssel

B - Kazemat 46 (Restanten)

Het betreffen hier enkele restanten van een Flankerende Betonkazemat welke behoorde tot de IJssellinie. Voor de Tweede Wereldoorlog zijn langs de IJssel enkele honderden kazematten gebouwd om een Duitse opmars te kunnen vertragen. Tegenwoordig is vrijwel het hele linie gesloopt op enkele kazematten na. Wel zijn er her en der zoals hier nog brokstukken te vinden. Onderstaande brokstukken behoorde tot kazemat B46 welke zich bevond ter hoogte van Zalk ongeveer tussen Kampen en Zwolle

B - Kazemat 46

IJssellinie WO2

Zalk - Overijssel

B-Kazemat B39

Het betreffen hier de restanten van kazemat B39 welke ooit tot de IJssellinie behoorde. De kazemat was van het type B wat een flankerende betonkazemat was. De restanten liggen verstopt onder een boom en bestaan uit niet meer dan enkele grote blokken beton. Toch kun her en der nog wel enkele contouren van de kazemat terug vinden.

B-Kazemat 

Nummer B39

IJssellinie - Zalk

B-Kazemat B47

Van de IJssellinie welke in de jaren voorafgaand aan de Tweede Wereldoorlog is aangelegd is het overgrote deel al tijdens of na de oorlog weer afgebroken. Zeker in het stuk tussen Zwolle en Kampen is op de Rivierkazematten na alles gesloopt. Alhoewel... Voor wie zijn ogen goed de kost geeft ziet nog wel eens een stille getuigen uit deze roerige tijd. Verscholen langs IJssel liggen dan ook nog enkele restanten van de Flankerende Betonkazemat nummer B47. Het is niet veel maar voor de liefhebber genoeg om de geschiedenis levend te houden.

B-Kazemat

Nummer B47

IJssellinie - Zalk

Rivierkazemat Zwolle Noord

De kazemat is van het type B en bevind zich langs de IJssel tussen Zwolle en Hattem. Op dit punt waren / zijn zowel een verkeersbrug als een spoorbrug aanwezig waardoor er voor de verdediging daarvan een drietal Rivierkazematten zijn gebouwd. Twee van deze kazematten waren tijdens de Open Monumentendag van 2019 te bezoeken waar wij dan ook even dankbaar gebruik van hebben gemaakt.

Rivierkazemat Zwolle Noord 
Open Monumentendag 2019
Type B - IJssellinie 1940

Rivierkazemat Zwolle Midden

Tijdens de Open Monumentendag (september 2019) waren er in het Gelderse plaatsje Hattem twee van de drie rivierkazematten te bezoeken die al sinds een lange tijd niet meer open waren geweest voor publiek. Hoewel het er ongelooflijk druk was en wij bijna een uur hebben moeten wachten is het ons toch gelukt enkele plaatjes te kunnen schieten van het inwendige van deze bijzondere kazemat. Het betreft een Type C kazemat waarvan er in Nederland slechts vier zijn gebouwd.

Rivierkazemat Zwolle Midden 
Open Monumentendag 2019
Type C - IJssellinie 1940

Schotbalkenloods

Deze Schotbalkenloods is na de Tweede Wereldoorlog gebouwd door defensie als onderdeel van de IJssellinie. In het gebouwtje lagen schotbalken opgeslagen waarmee men het naast gelegen sluisje kon afsluiten. Ook lagen hier de bijbehorende zaken opgeslagen zoals gereedschap, warme kleding, een bootje en touwen die hiervoor noodzakelijk werden geacht. Door de sluis af te sluiten was het mogelijk om het achterliggende gebied te inunderen om zo doende een mogelijke Russische opmars te kunnen vertragen. Langs de IJssel en in dit geval langs het Zwarte Water stonden diverse van dit soort schuurtjes waarvan de meeste reeds in het verleden al zijn gesloopt. Ook dit exemplaar stond dat zelfde lot te wachten maar gelukkig is de Schotbalkenloods in 2008 geheel gerenoveerd. De Schotbalkenloods bevind zich op de Gennerdijk tussen Zwolle en Hasselt.

Schotbalkenloods
IJssellinie - Gennerdijk
Koude Oorlog

Tankmuur Zwolle: Glinthuisweg

Tankmuur Zwolle

Deze Tankmuur is ooit al eens op bunkerinfo.nl verschenen. Echter lag er toen een zooitje sneeuw in de weg. Vandaag een update van de zelfde muur, alleen zonder sneeuw.

Tankmuur

Glinthuisweg

Zwolle 

Kazemat 209

Toen wij de kazemat in 2012 bezochten lag deze nog aan de rand van een weiland aan de Kuyerhuislaan. Anno 2018 ligt de kazemat nog steeds aan deze weg maar heeft men precies naast de kazemat een nieuwe weg aangelegd naar een bedrijventerrein. Dit houdt in dat er voor de kazemat een een groot toegangshek is geplaatst naar dit nieuwe bedrijventerrein. Overigs heeft het verdedigingswerk hier geen hinder van ondervonden. 

S3 Kazemat 209
Kazematlinie Oldeneel - Haerst
Zwolle

S3 Kazemat 215

Deze kazemat ligt net als zijn broertje (Kazemat 204) aan de oever van de Overijsselse Vecht ter hoogte van het veerpondje bij de Agnietenberg. Ook deze kazemat is van het type S3 en is eveneens geheel dicht gemetseld.

S3 Kazemat 215
Kazematlinie Oldeneel - Haerst
Zwolle

B Kazemat 205

Het betreft hier de enige B-Kazemat uit de Kazematlinie Oldeneel - Haerst. De kazemat had een flankerende werking waarvan het schootveld in dit geval gericht was op de verderop gelegen brug over de Overijsselse Vecht. Het exemplaar verkeert in een redelijke staat al ligt er wel veel rommel in de kazemat. De eerste paar foto's dateren uit 2018 en de laatste foto's zijn genomen in 2012. In de tussenliggende jaren is er aan de kazemat vrijwel niks veranderd.

B Kazemat 205 
Kazematlinie Oldeneel - Haerst
Zwolle

S3 Kazemat 204

De kazemat bevind zich ter hoogte van de Agnietenberg aan de linkerzijde van waar het veerpondje (Haersterveer) Zwolle met het buurtschap Haerst verbind. Het is de laatste kazemat van de Kazematlinie Oldeneel - Haerst en zowel de ingang als de schietgaten van de kazemat zijn afgesloten. De eerste foto's zijn gemaakt in 2018 en de laatste foto's dateren uit de zomer van 2012

S3 Kazemat 204
Kazematlinie Oldeneel - Haerst
Zwolle

Tankmuur Zwolle

Het betreft hier de tweede tankmuur op het grondgebied van Zwolle. Het linkerdeel verkeert nog altijd in een goede staat maar het rechterdeel is grotendeels gesloopt. Voor foto's zonder sneeuw klik hier

Tankmuur

Glinthuisweg
Zwolle

Kazematlinie Oldeneel / Haerst

Kazematlinie Oldeneel / Haerst was een Nederlandse verdedigingslinie welke fungeerde als zijtak van de IJssellinie uit de jaren 30 van de vorige eeuw. De linie was ongeveer 11 kilometer lang en liep vanaf de rivier de IJssel bij Oldeneel via de oostgrens van Zwolle richting de rivier de Overijsselse Vecht bij Berkum waar het de Vecht nog enkele kilometers volgde om vervolgens uit te komen bij het Buurtschap Haerst. Het doel van deze linie was dan ook de stad Zwolle te beschermen tegen een vijandelijke aanval.

De eerste kazemat van deze linie stond vlakbij de IJssel aan de Oldeneelweg in Oldeneel en was van het type S3a. (Nr. 114) Vanaf daar liep de linie langs de huidige wijk de Marslanden om vervolgens uit te komen bij de Kuyerhuislaan. Langs deze weg vinden we vandaag de dag de eerste nog bestaande kazemat van deze linie. De kazemat is van het type S3a (Nr. 209) en staat langs de weg in het weiland. Vervolgens liep de linie richting Berkum waar het aansloot op Vecht. Ook hier vinden we nog een flankerende kazemat van het type B (Nr. 205) die de brug over de Vecht onder vuur kon nemen. Vanaf dit punt volgde de linie de Vecht in noordelijke richting waar we ter hoogte van de Agnietenplas bij het veerpontje richting Haerst nog 2 kazematten aantreffen. Ook deze kazematten zijn van het S3a waarvan de eerst (Nr. 215) in een weiland staat en de tweede (Nr. 204) een honderd meter verderop tussen de Agnietenplas en de Vecht.

Op het bovenstaande kaartje kunt u zien hoe de Kazematlinie Oldeneel / Haerst ongeveer liep. Tegenwoordig is een groot gedeelte bebouwd maar voor de oorlog lagen hier hoofdzakelijk weilanden en akkers. Onderstaand treft u een overzicht van de reeds nog aanwezige verdedigingswerken van deze kleine maar niet minder belangrijke verdedigingslinie rond de provinciehoofdstad van Overijssel.

Zie ook:

Tankmuur

Net buiten Zwolle is een stukje tankmuur te vinden dat ooit deel uitmaakte van een groter stelsel bestaande uit tankgrachten, loopgraven en kleine opstellingen. Het geheel verkeert nog in een goede staat en is vrij te bezoeken.

Tankmuur

Langenholterdijk

Zwolle

Rivierkazemat Zwolle Zuid

Langs de Geldersedijk bij Hattem staan 3 Rivierkazematten. De onderstaan foto's zijn van de laatste kazemat die de naam 'Zwolle Zuid' draagt (Z-Z) Het betreft hier een uit 2 verdiepingen bestaande rivierkazemat van het 'Type B' welke zowel was uitgerust met een kanon als met een mitrailleur. Op de kazemat zijn nog altijd de restanten van de originele blokken camouflage te zien bestaande uit witte, groene en gele blokken. Aan het einde van de oorlog is de kazemat in gebruikt genomen door de Duitsers en die er in de mitrailleur kamer een extra schietgat bij bouwden. Ook de scherfmuur voor de ingang stampt uit deze tijd want dit muurtje is nog niet gebouwd op een foto uit 1942. De camouflage op dit muurtje bestaat uit geschilderd metselwerk en is nog altijd redelijk intact. Ook op de kazemat zelf is dit camouflage patroon op een enkele plek terug te vinden. Tegenwoordig ligt de kazemat op privé terrein en staat vol spullen.

Rivierkazemat Zwolle Zuid
Type B 
IJssellinie 1940

Rivierkazemat Zwolle Midden

Rivierkazemat van het type C, dit type werd ook wel een dubbelkazamat genoemd omdat het een schootveld in twee richtingen had in plaats van de standaard 1. In dit type stonden dan ook 2 kanonnen en twee mitrailleurs opgesteld. De kazemat bevond tussen de spoor en de verkeersbrug en kon op deze manier beide bruggen onder vuur nemen. In Hattem waren eigenlijk 4 rivierkazematten gepland maar er zijn er uiteindelijk maar 3 gebouwd. 2 van het type B en 1 van het type C. Tegenwoordig ligt de kazemat in een tuin en is alleen vanaf de openbare weg te bekijken.



Rivierkazemat Zwolle Midden
Type C 
IJssellinie 1940