668 - Kleinstunterstand für 6 Mann

Ooit stonden er in deze stelling 2 van deze bunkers die diende als manschappenverblijf voor 6 man. Opvallend aan dit exemplaar is het geribbelde beton aan de ingangszijde van de bunker wat diende ter camouflage. Een geribbeld operavlakte zou het zonlicht namelijk breken waar het vlakke beton dit zou weerkaatsen. Boven de ingang is ook nog een rood ST teken aanwezig wat aangaf dat de bunker als bomproof werd beschouwt. De tweede bunker van dit type in deze stelling is gesloopt en niet meer aanwezig.

668 - Kleinstunterstand für 6 Mann
Schwere Flak Batterie Termunten 
Stp.Gr. Delfzijl - Fiemel, Groningen

M383 - Einheitsmaschinenraum

De M383 was een machinebunker waarbinnen zicht een aggregaat bevond ter behoeve van de stroomvoorziening in de stelling. Dit type bunker is in Nederland slechts 2 maal gebouwd en deze bevinden zich beide nog in de omgeving van Delfzijl. De bunker heeft een lengte van circa 8 bij 8 meter en 2 meter dikke muren. Van binnen bestaat de bunker uit een ingangshal en 2 ruimtes. In de eerste ruimte stond de aggregaat opgesteld en via daar was de tweede kleine ruimte te betreden waar de brandstof voor de aggregaat lag opgeslagen. Onderstaande bunker is dicht gemetseld en daardoor niet te betreden. De tweede bunker van dit type bevind op een 15 km afstand van deze in de Schwere Flakbatterie Nansum. Die bunker is overigs wel toegankelijk en vrij te bezoeken.

M383 - Einheitsmaschinenraum
Schwere Flak Batterie Termunten 
Stp.Gr. Delfzijl - Fiemel, Groningen

Open Bedding 10,5 cm Flak

Het betreft een Open Bedding welke tijdens de oorlog was uitgerust met een stuk 10,5 cm Flak geschut. De bedding bevind zich onderaan de dijk en dat is ook waarschijnlijk de rede dat deze niet gesloopt is. Op de dijk zelf hebben ook nog diverse beddingen gestaan maar deze zijn alle, net als een groot deel van de rest van de stelling gesloopt. Vanaf de bedding heb je prachtig uitzicht over het water en zie je aan de overzijde de Duitse havenstad Emden liggen.

Open Bedding 10,5 cm Flak

Schwere Flak Batterie Termunten
Stp.Gr. Delfzijl - Fiemel, Groningen

FL317 - Munitionsauffüllraum für 12,8 cm Flak-Batterie

Het betreft een voor Nederland unieke munitiebunker van het type FL317. In de bunker lag munitie opgeslagen voor de Flakbeddingen met een kaliber van 12,8 cm behorende tot de Schwere Flak Batterie Termunten. Deze batterij had als doel de bescherming van de Duitse havenstad Emden aan de andere zijde van de zeearm de Dollard. De bunker heeft een lengte van 17 bij 22,4 meter en is uitgevoerd met 2 meter dikke muren. In de bunker bevinden zich 4 langgerekte hallen waarin de munitie lag opgeslagen. De bunker verkeert nog altijd in een goede staat.



FL317 - Munitionsauffüllraum für 12,8 cm Flak-Batterie
Schwere Flak Batterie Termunten
Stp.Gr. Delfzijl - Fiemel, Groningen

656 - Geefsweer Delfzijl

Aan het einde van 1944 werd Delfzijl uitgeroepen tot Stützpunktgruppe ter verdediging van de Duitse havenstad Emden. Delfzijl zou hoofdzakelijk een rol gaan spelen in de luchtverdediging en daarvoor stonden 27 bomvrije bunkers gepland. In het Groningse gehucht Geefsweer net buiten Delfzijl bouwde de bezetter naast een boerderij een manschappenverblijf voor 15 man van het type 656. Dit type is in en rond Delfzijl 4 keer gebouwd waarvan alleen onderstaand exemplaar bewaard is gebleven. De bunker heeft een lengte van 7 bij 12 meter en een muurdikte van 2 meter.



656 - Unterstand für 15 Mann
Geefsweer - Delfzijl
Stp.Gr Delfzijl

668 - Koperweg Delfzijl

Op een industrieterrein ter hoogte van Delfzijl bevind zich een Manschappenbunker van het type 668. Dit type bunker is in Nederland rond de 80 keer gebouwd waarvan er nog een stuk of 20 bewaard zijn gebleven. De bunker was geschikt voor het onderbrengen van 6 soldaten en in dit geval uitgerust met een tobruk om de directe omgeving te kunnen bewaken. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog lag de bunker aan een spoorlijn. (Zwolle / Delfzijl) Deze is inmiddels verdwenen, de bunker niet.

668 - Kleinstunterstand für 6 Mann
Koperweg, Stp.Gr. Delfzijl
Bouwnummer: 5668

Schwere Flakbatterie Termunten (Fiemel)

Delfzijl was tijdens de Tweede Wereldoorlog een Stützpunktgruppe (Steunpuntgroep) welke in dienst stond van de Duitse havenstad Emden (Festung Emden) Op het Nederlands grondgebied werden ter bescherming van de Festung Emden 3 zware luchtdoelbatterijen gebouwd waaronder de Schwere Flakbatterie Termunten, beter bekend onder de naam "Batterie Fiemel" Een tweede batterij verscheen in Delfzijl en een derde batterij werd gebouwd nabij het plaatsje Namsum. In de Stp.Gr.Delfzijl verschenen ook nog enkele kleine stellingen waar hoofdzakelijk bunkers zijn gebouwd voor de huisvesting van de Duitse Soldaten. Voor de commandovoering over de batterijen werd er bij Farmsum een stelling ingericht als Flagruko (Stabsbatterie) welke bemand werd door de 1./M.Fl. A. 256. Ter behoeve van de Flakbatterijen verscheen er rond Delfzijl ook een radarstation onder de naam FuMG Delphin. Geen van de stellingen rond Delfzijl zijn geheel bewaard gebleven maar toch zijn er diverse stellingen nog diverse bunkers terug te vinden. Waaronder een aantal types die nergens anders in Nederland nog aanwezig zijn. De stelling bij Fiemel bestond ooit uit een 40 tal bouwwerken waarvan de meeste zijn gesloopt. De hoofdbewapening van de batterij bestond uit 4 stukken geschut met een kaliber van 12,8 cm. Deze stukken geschut stonden opgesteld in zogenoemde "Hochstanden" en waren feitelijk Open beddingen op dikke betonnen palen zodat ze op of boven de dijk uitstaken. 3 van deze bunkers bevonden zich in de dijk en zijn na de oorlog vrijwel direct weer gesloopt. Het vierde exemplaar lag iets achter de dijk en is nog altijd aanwezig. De munitie voor deze opstellingen lag in een speciaal hiervoor ontworpen bunker van het type FL317. De stelling kende ook nog een aantal open beddingen die voorzien waren van 10,5 cm Flakgechut. Ook hiervan is slechts 1 bedding bewaard gebleven welke nog altijd onder aan de dijk ligt. Als onderkomen bij de beddingen bevond zich een manschappenverblijf van het type 668. Hiervan stonden er 2 in de stelling waarvan er 1 bewaard is gebleven. In het achterland zijn ook nog een zestal versterkte gebouwen aanwezig die diende als onderkomens voor materiaal en personeel. Deze dunwandige gebouwen zijn allemaal bewaard gebleven.

Stp.Gr Delfzijl

Aan het einde van 1944 werd de Stützpunktgruppe Delfzijl samen gevoegd met de Festung Emden. De verdediging van Delfzijl stond dan ook hoofdzakelijk in het teken van het verdedigen van de bovengenoemde Duitse havenstad aan de Eems. Hiervoor waren er al reeds jaren eerder diverse Flakbatterijen in en rond Delfzijl gebouwd. De hoofdbewapening van de Stp.Gr Delfzijl werd geregeld vanuit 3 batterijen die de volgende namen droegen: Schw.Flak Battr. Nansum - Schw.Flak Battr Delfzijl en tot slot de Schw.Flak Battr Termunten. Het commando over deze batterijen werd gevoerd vanuit een stelling die de naam "Flugruko Delfzijl zugl. Stabsbatterie Farmsum" droeg. Van laatst genoemde is waarschijnlijk niks meer over maar van de Flakbatterijen resteert nog wel het 1 en ander en dan met name enkele unieke type bunkers.

Nadere informatie en foto's volgen nog