Telefoonbunkers op Duitse Vliegvelden

Telefoonbunker welke op diverse Fliegerhorste in Nederland is terug te vinden met onderling kleine verschillen in muurdikte en vormgeving. Bovenstaand exemplaar was 1 van 2 die ooit in Eelde (Groningen) stond en welke was uitgevoerd met ingangstrap.


Vooraanzicht

Achteraanzicht

Zijaanzicht

Linker ruimte met zicht op hok

Hokje links onder

Linker ruimte

Middelste ruimte

Middelste ruimte

Rechter ruimte


Dit type bunker is op verschillende vliegvelden door de Duitsers gebouwd. We kunnen dus spreken van een standaard type. Echter ontbreekt elke Duitse bron met betrekking tot een typenummer of naam. Onderstaand vind u een lijst met vliegvelden waar deze bunker is gebouwd voor zo ver ons dat op dit moment bekend is. De bunker varieert per vliegveld nogal van dikte, zo is er een exemplaar geweest op vliegveld Souburg / Vlissingen (Stützpunkt Rebhuhn) met een muurdikte van 30 cm terwijl de bunker in Deelen was uitgevoerd in 2 meter. Het lijkt er ook dat de bunker enkele keren in de dichte nabijheid van een telefooncentrale is gebouwd welke in een verstevigd gebouw zat. Mogelijk had de bunker dus geen permanente functie maar werd deze pas ingezet tijdens een vijandelijke aanval evenals de Gefechtsstand.

Duitse telefooncentrale gebouwd volgens de Heimatschutzstil. Met in de tuin 1 van de telefoonbunkers


Locatie: Aantal: Nog aanwezig: Muurdikte:
Eelde 2 Ja, nabij een Duitse gebouw. 50 cm
Peest 1 Ja, vrij toegankelijk in een bosperceel. 60 cm
Enschede 1 Ja, op het afgesloten deel van het vliegveld 175 cm?
Bergen 2 1 (De mogelijke variant is nog aanwezig) 110 cm
Deelen 1 Ja 200 cm
Haamstede 1 Waarschijnlijk niet 70 cm
Schellingwoude (variant) 1 Omstreeks 1975 gesloopt 55 cm
Souburg 1 Onbekend 30 cm
Venlo 1 Ja, onder een woning ?


















Afwijkend type op vliegveld Bergen

Een Telefoonbunker op vliegveld Soeterberg, mogelijk een standaard type.

Standaard type Telefoonbunker op vliegveld Peest / Norg

Een goed zichtbaar exemplaar op vliegveld Eelde



Naoorlogse Tekeningen afkomstig uit het Bunkerarchief (BRV)

Fliegerhorst Eelde (Groningen)
Op het terrein van het voormalig Fliegerhorst Eelde bevonden zich 2 telefoonbunkers. De eerste lag op het terrein van het huidige vliegveld en is waarschijnlijk gesloopt. Nummer 2 is nog altijd aanwezig en bevind zich buiten de hekken van het huidige vliegveld. De muurdiktes van beide bunkers bedroeg 50 cm en de gene welke gesloopt is was te bereiken via een trappetje omlaag. Dit kan er op wijzen dat de bunker mogelijk (half) onder de grond was weggewerkt. 

Fliegerhorst Norg (Peest, Drenthe)
In de volksmond word het vliegveld "Vliegveld Peest" genoemd maar door de Duitsers werd het aangeduid als Fliegerhorst Norg. De telefoonbunker welke zich op dit vliegveld bevond is nog altijd aanwezig en word gebruikt als overwinteringsplek voor vleermuizen. De bunker heeft een muurdikte van 60 cm en verkeert in een redelijk tot goede staat.

Fliegerhorst Venlo
De bunker is tot eind jaren 50 gebruikt als champignonkwekerij waarna er in 1960 een huis bovenop is gebouwd. Daaronder is de bunker met een muurdikte van 2 meter nog altijd aanwezig. In 2010 was de bunker door een verbouwing even tijdelijk voor een stukje zichtbaar en deze heeft de zelfde roodachtige kleur als de Gefechtsstand. Ook staan er nog diverse geschilderde nep ramen op ter camouflage. 


Fliegerhorst Bergen (Noord Holland)
De Duitse bezetter bouwde op veel vliegvelden een combinatie van 3 bunkers, te weten: Een grote Gefechtsstand, een kleine Gefechtsstand en een bovenstaande telefoonbunker. De bunker bevond zich in de nabije omgeving van de grote Gefechtsstand (nog aanwezig) en is zeer waarschijnlijk gesloopt. Iets verderop staat nog een telefoonbunker die wel enkele overeenkomsten vertoond maar waarschijnlijk verder los staat van dit ontwerp. (zie foto "Bergen" bovenaan deze pagina. Of de tekening hieronder:

Fliegerhorst Bergen 2 (Noord Holland)
Tekening komt niet helemaal overeen met de werkelijkheid
Fliegerhorst Haamstede (Zeeland)
De bunker bevond zich ten oosten van het vliegveld op het terrein van woning aan de Kloosterweg. Dit exemplaar had een muurdikte van 70 cm en een dak dikte van 1 meter. De bunker bevond zich op het maaiveld en was overkoepeld met een laag zand. Bij de ingang waren houten schoten geplaatst die schuin afliepen in het verlengde van de bult zand. Voor zo ver wij konden na gaan is de bunker niet meer aanwezig.

Fliegerhorst Vlissingen (Souburg, Zeeland)
De bunker bevond zich op het terrein van de Julianaschool in Oost-Souburg en had een opvallend dunne muurdikte van 30 cm. De school is in 1973 gesloopt maar of de bunker toen ook is gesloopt is ons niet bekend. Vliegveld Souburg is begin jaren 20 opgericht en eenmaal in Duitse handen verder uitgebouwd met 2 verharde landingsbanen ter behoeve van het luchtruim en de strategische ligging langs de Schelde.


Seefliegerhorst Schellingwoude (Zeeburg, Amsterdam)
Dit watervliegveld bevond zich het kunstmatig aangelegde eiland "Zeeburgereiland" behorende tot de stad Amsterdam. De Duitse bezetter bouwde het vliegveld uit met een groot aantal bunkers waarvan er nog 3 resteren. De bovenstaande telefoonbunker is waarschijnlijk omstreeks 1975 gesloopt. Dit exemplaar wijkt af van de eerder besproken bunkers zo zit de rechter toegang op de kopse kant in plaats van rechtsonder. Ook is de bunker een stukje langer dan de rest. Voor meer info over deze bunker zie deze link.