Kunstbunker Castricum

De kunstbunker in Castricum was het eerste kunstdepot in de Nederlandse duinen, en is gebouwd tussen november 1939 en april 1940. De bunker bestond uit 1 ruimte welke een oppervlakte meet van 212 m³. De muren en het dak bestonden uit een laag gewapend beton van 1,5 meter en als extra bescherming werd de grondlaag welke was weggegraven voor de bouw later weer over het bouwwerk uitgestrooid. Deze laag bestond uit 4 meter en zou later zijn aangevuld tot 10 meter. De kunstbunker werd gebouwd in opdracht van de gemeente Amsterdam en de vergunning voor de bouw werd op 17 oktober 1939 aangevraagd bij de gemeente Castricum. In samenwerking met het Provinciaal Waterleidingsbedrijf werd de locatie nabij de Helmweg gekozen, enkele honderden meters naast "Kijk uit" in het Geversduin. De bunker zou uit 1 ruimte gaan bestaan van 12 bij 5 meter en een hoogte krijgen van 2,5 meter. Op 1 januari 1940 is het beton gestort en in maart van dat jaar werd de bunker opgeleverd. In de bunker stond een luchtfilter opgesteld die continu de juiste temperatuur en luchtvochtigheid in de bunker waarborgde. Voor de schilderijen werden er uitschuifbare rekken geplaatst waarin de schilderijen door middel van een railsysteem in geplaatst konden worden. Al deze schilderijen waren genummerd en werden dagelijks gecontroleerd door de depotbewaker die in een huisje bij Kijk Uit verbleef.

Groepsschuilplaats Type P - HM50

Op Landgoed Rodekerke in Muiderberg liggen vier groepsschuilplaatsen waarvan er één werd gebruikt als commandopost. Onderstaande kazemat ligt op de hoek van het landgoed en ligt tot aan het dak onder de grond. De kazemat had nummer HM50 en verkeert in een redelijke staat.

Groepsschuilplaats Type P - HM50
Nieuwe Hollandse Waterlinie 
Groep Naarden - Vak A - Muiderberg

617 - Nachrichtenstand für Netzknotenpunkte

In de oude binnenstad van Alkmaar bouwde de Duitse bezetter 2 bomvrije bunkers die beide te maken hadden telefonie. De eerste bunker staat in het park aan de Kennemerstraatweg en is van het type 616. De tweede onderstaande bunker staat hier enkele honderden meters vandaan aan het bolwerk bij het Ritsevoort. Deze bunker staat in Alkmaar bekend als de bunker onder de molen van Piet en is van het type 617. Van dit type zijn er in Nederland slechts 3 gebouwd waarvan er vandaag de dag nog 2 resteren. Het andere exemplaar staat op Texel en is onlangs door vrijwilligers blootgelegd. Het type 617 was een Nachrichtenstand für Netzknotenpunkte wat inhield dat er diverse telefoonlijnen uit de omgeving hier binnenkwamen en werden doorgeschakeld vanuit de schakelruimte. Ook bevond zich in de bunker een ruimte waar de verschillende verbindingen binnenkwamen en een ruimte waar de 8 personeelsleden van de bunker konden verblijven. In een tweede gedeelte van de bunker bevond zich een ruimte waar de kabelrollen ter reparatie lagen opgeslagen en een ruimte waar de benodigde accu's konden opgeladen worden. Bijzonder aan dit exemplaar is de ver uitstekende offener beobachter (tobruk) die circa 6 meter buiten de bunker steekt. Tegenwoordig zit er in een bunker een bloemenwinkeltje waardoor de bunker enigszins verbouwd is en niet heel goed zichtbaar is vanaf de openbare weg.

617 - Nachrichtenstand für Netzknotenpunkte
Baupunkt 56 - Nachrichten Bau Alkmaar
Bouwnummer: 3626

616 - Großschaltstelle

De bomvrije bunker van het type 616 was een telefoonbunker waarvan er in Nederland 21 zijn gebouwd. Vermoedelijk resteren er hier nog 10 van. De bunker werd bemand door een telefoonlijnen herstelploeg welke bestond uit 6 personen. Deze mannen beheerde de Duitse telefoonlijnen in het gebied wat liep van Den Helder tot aan Schoorl. In de oorlog was de bunker voorzien van een gemetselde gevel zodat deze er gecamoufleerd uitzag als een woonhuis. Enkele restanten hiervan zijn nog aanwezig maar het meeste is verdwenen. Sinds enkele jaren is de bunker in beheer bij stichting Alkmaar 40-45 die er een museum in zijn begonnen en de bunker met enige regelmaat openstellen voor publiek.


616 - Großschaltstelle
Baupunkt 56 - Nachrichten Bau Alkmaar
Bouwnummer: 3935

Vliegveld Bergen

Vliegveld Bergen: Complex K en O - W.N.1

Vliegveld Bergen: Complex A - W.N.2

Vliegveld Bergen: Complex A - W.N.4

Vliegveld Bergen: Complex M - W.N.5

Vliegveld Bergen: Complex B - W.N.6

Vliegveld Bergen: Complex P en Q - W.N.7

Latrine

Het Toiletbunkertje van W.N.170. Dit type bunkertjes zijn in vrijwel alle stellingen van het landfront IJmuiden en Zandvoort gebouwd. Het onderstaande exemplaar ligt geheel ondergronds en is afgesloten en ingericht als overwinteringsplaats voor vleermuizen.

Latrine

W.N.170 - Amsterdamse Waterleidingsduinen
Stp.Gr. Zandvoort

V1 Lanceerbaan - Castricum

Vanaf 1943 werden langs de Franse kust diverse lanceerplatformen aangelegd voor de zogenoemd V1's. Deze vergeldingswapens werden door middel van een katapult en een lanceerbaan afgeschoten richting de Britse eilanden waar ze grote schade wisten aan te richten. Echter kwam hier na D-Day een eind aan toen steeds meer Franse gebieden in geallieerde handen vielen. De Duitse bezetter besloot daarom de operatie te verplaatsen naar onder andere Nederland. Een groot aantal V1 installaties werden gebouwd in Gelderland en Overijssel in de driehoek, Zwolle, Appeldoorn en Amersfoort. Deze stellingen werden hoofdzakelijk gebouwd om de voor de geallieerde belangrijke haven van Antwerpen te kunnen beschieten. Ook langs de kust werden er heel wat lanceerplatformen gebouwd waaronder 4 stuks in Castricum. Hiervan zijn er tegenwoordig nog 2 zichtbaar en ligt er 1 geheel ondergronds en is er 1 gesloopt tijdens het aanleggen van een kabel. Onderstaand exemplaar is enkele jaren geleden door een school in samenwerking met de Haagse Bunkerploeg weer geheel vrij gegraven en door de PWN voorzien van enkele bordjes. De baan is goed toegankelijk en ligt in een gebied met een aantal restanten uit de oorlog waaronder een Kunstbunker, een tankmuur en nog enkele kleine bunkertjes.

V1 Lanceerbaan 
Castricum

Manschappenverblijf

Wederom een Manschappenverblijf welke behoorde tot W.N.160 in de Amsterdamse Waterleidingsduinen. Ook deze bunker is afgesloten en ingericht als verblijfplaats voor vleermuizen.

Manschappenverblijf
W.N.160 - Amsterdamse Waterleidingsduinen
Stp.Gr. Zandvoort 

Onbekend

In de Amsterdamse Waterleidingsduinen zijn een aantal van dit type bunkertjes te vinden. De functie is ons niet bekend maar een logische verklaring zou zijn dat het om een bergplaats gaat. Echter bevind zich in de bunker een vreemde hoek die daar ongetwijfeld met een functie is gebouwd.

Onbekend
W.N.160 - Amsterdamse Waterleidingsduinen
Stp.Gr. Zandvoort 

Küver 455

In de stelling W.N.142a bevinden zich nog 2 bunkers. De eerste was een manschappenverblijf van het type VF1a. De tweede nog bestaande bunker is van het Küvertype 455. Dit was een Machinebunker waarin de aggregaat stond welke de stoom regelde voor het 60 cm zoeklicht wat in de stelling stond opgesteld. De ingang van de bunker is tijdens de bouw extra groot gemaakt en werd in veel gevallen na het plaatsen van het aggregaat verkleint tot een normale ingang. Dit werd vaak gedaan door voor de 2 ingangen een groot blok te metselen afhankelijk van de hitte die van de aggregaat afkwam. Het Küvertype 455 is rond vrijwel alle door de Duitsers gebruikte vliegvelden nog aanwezig te denken aan: Burgh Haamstede, vliegveld Valkenburg, Vliegveld Bergen, en enkele exemplaren rond de Kooy in Den Helder. De bunker is dichtgemetseld en ook niet van heel dichtbij te bekijken.

Küver 455 - Aggregaatbunker
W.N.142a - Flakstelle Balgzandpolder
Verteidigungsbereich Den Helder

Kunstbunker Zandvoort

De tweede Rijksschuilkelder welke in de oorlog is gebouwd in opdracht van de gemeente Amsterdam. In de bunker hebben onder andere een tijdje de schilderijen uit het Rijksmuseum gelegen voordat ze werden overgebracht naar de Sint Pietersberg in Limburg en de bunker in Paasloo. In Zandvoort zijn twee van deze bunkers gebouwd die een 100 meter uit elkaar liggen. De locatie die werd gekozen voor de bouw was nabij de Oranje Kom in de Amsterdamse Waterleidingsduinen. Dit stuk duin droeg daarom ook een lange tijd de toepasselijke naam 'het Museumduin' Tegenwoordig is dit gebied afgesloten voor publiek en worden de bunkers vrijwel nooit meer geopend in verband met asbest.


Kunstbunker 2
Amsterdamse Waterleidingsduinen
Zandvoort  

Huize Glory

Na de capitulatie van Nederland is het pand wat toen nog 'Villa Russenduin' heten in gebruik genomen door de bezetters. Het pand is in 1916 gebouwd en draagt tegenwoordig de naam 'Huize Glory'  De Duitsers hebben de toren enkele meters verhoogd en er een radio en waarnemingspost van gemaakt in het kader van de Atlantikwall. Tegenwoordig doet het gebouw dienst als hotel. Maar de opbouw op de toren is nog goed zichtbaar.

Huize Glory
Bergen aan Zee

Open Bedding

Aan weerszijde van de Zeeweg naar Bergen aan Zee bouwden de Duitsers een redelijk grote stelling. De stelling bestond uit circa 34 werken bestaande uit diverse Open Opstellingen, Onderkomens en Bergplaatsen. Door de Duitsers werd de stelling aangeduid als W.N.22. Tegenwoordig is er van de stelling vrijwel niks meer zichtbaar op uitzondering van wat kleine werkjes en onderstaande Open Bedding.

Open Bedding
W.N.22 - Bergen aan Zee
Stp.Gr. Castricum 

W.N.174 - Zandvoort