Wat de functie is geweest van het kleine bouwwerkje is niet bekend. Wel is er bekend dat meerdere van dit soort gemetselde 'kasten' zich langs het voormalig bommenlijntje bevinden. Uit de grond komt een buis die aansloot op een reeds verdwenen apparaat. Wellicht heeft het dienst gedaan voor een telefoonaansluiting, of heeft het iets te maken met het kunnen blussen van branden. Wie het weet mag het zeggen.
De onderstaande bunker deed in de Tweede Wereldoorlog dienst als waterreservoir voor bluswater wat nodig zou zijn als er brand zou uitbreken. Dit exemplaar bevind zich dan ook ten midden van enkele splitterboxen waar de vliegtuigen verdekt stonden opgesteld. Rondom Fliegerhorst Deelen zijn meerdere van deze bunkers gebouwd en vrijwel allemaal nog aanwezig. De meeste staan echter tot de rand vol met water en zijn daardoor niet van binnen te bezoeken.
Rondom het vliegveld is door de Duitsers een wegennet aangelegd waarover de vliegtuigen zich konden verplaatsen. In de meeste gevallen zijn het uit straatklinkers bestaande wegen die naar de verschillende onderdelen van het vliegveld liepen zoals bijvoorbeeld vanaf de hangars naar de startbaan. De meeste van deze rolbanen zijn nog altijd aanwezig en doen tegenwoordig gewoon dienst als bosweg. Bij sommige stukken zijn nog de witte steentjes in het midden van de baan zichtbaar die de vliegtuigen met minimaal licht de weg wezen.
Splitterboxen waren een eenvoudige maar doeltreffende manier op vliegtuigen verdekt te kunnen opstellen. Meestal bestonden deze boxen uit een U-vormige aarde wal die aan de bovenzijde waren afgedekt met camouflage netten. Deze splitterboxen bevonden zich ook vrijwel altijd in een bebost gebied wat uiteraard ook voor de nodige camouflage zorgde. Soms bevond zich in een box een klein schuurtje of iets dergelijks of was er bij de ingang een grote schuifdeur geplaatst. Onlangs is er nog een fundering van zo'n schuifdeur opgegraven zoals op de onderstaande foto's is te zien. Rondom Fliegerhorst Deelen zijn nog een tiental Splitterboxen aanwezig meestal in de vorm van overwoekerde grasveldjes met een half vergane aarde wal eromheen. Enige voorkennis van zaken is dus wel op zijn plaats bij het herkennen van de boxen.
Het betreft hier een vooroorlogse eendenvijver die door de Duitsers is verbouwd en gebruikt als zwembad. De Duitsers hebben onder andere de opstaande rand rondom de vijver aangebracht. Rondom het vliegveld zijn meerdere betonnen bakken te vinden die mogelijk in het verleden ook zijn gebruikt als eendenvijvers. Enkele van deze vijvers zijn door de Duitsers gebruikt als waterbassins voor het opslaan van bluswater.
Onderstaand bouwwerk is met recht een uniek stukje geschiedenis te noemen met betrekking tot Duitse vliegveldenbouw in Nederland. Het als boerenschuur gecamoufleerde bouwwerk is in feite een grote Duitse hangar die door middel van het naastgelegen ketelhuis continu warm werd gestookt. Het voordeel hiervan was dat de Duitse vliegtuigen van de Luftwaffe veel sneller konden opstijgen als de gene die in koude hangars of splitterboxen stonden opgesteld. Tegenwoordig doet de hangar dienst als schuur maar de grote ingang waar een vliegtuig door past is nog duidelijk herkenbaar. Ook het straatwerk voor de schuur is van Duitse origine en nog altijd voorzien van enkele witte steentjes die vanaf de rolbaan de hangar in lopen. Het ketelhuis is na de oorlog verbouwd tot woning en hier wonen dan ook nog altijd mensen.
Rondom het vliegveld Deelen zijn door de Duitsers diverse Flakstellingen aangelegd ter verdediging van het vliegveld. Vrijwel al deze stellingen zijn na de oorlog verloren gegaan met uitzondering van de stelling op de Arnhemse Heide. Deze Flakstelling bestaat uit enkele open beddingen die gemaakt zijn van een soort prefab formsteine en hebben naast de bedding een kleine ruimte om te schuilen en of munitie in op te slaan. Tijdens ons bezoek hebben 3 beddingen gevonden maar mogelijk ligt er ook nog een vierde.
Op enige afstand ten westen van het vliegveld hebben de Duitsers een Flakstelling gebouwd ter verdediging van het vliegveld. Vermoedelijk gaat het hier om de 2 cm Flak zoals in veel gevallen gebruikelijk en doeltreffend was tegen laag overvliegende vijandelijke vliegtuigen. Hoewel de stelling helemaal in puin ligt zijn toch nog duidelijk de locaties van de Open Bedding zichtbaar die zoals als de ter plaatse aangetroffen materialen laten zien uit prefab blokken waren opgebouwd. Een zelfde soort stelling is nog altijd aanwezig op de Arnhemseheide. Helaas is onderstaande stelling geheel overhoop gehaald door lieden met metaaldetectors die het nodig vonden om de opgegraven troep overal te laten slingeren.
Het betreft hier één van de resterende Duitse hangars welke behoorde tot Fliegerhorst Deelen. De hangar is gecamoufleerd als boerenschuur en voorzien van enkele nep raampjes nog altijd te midden van een akker. In het omliggende bos bevinden zich ook nog enkele splitterboxen bestaande uit aarde wallen waar vliegtuigen verdekt opgesteld stonden. De hangar verkeert echter niet in een al te beste staat maar onlangs is deze wel voorzien van nieuwe dakbekleding. In de hangar zelf die overigs afgesloten is en word gebruikt als boerenschuur is nog altijd de Duitse tekst te lezen "Rauchen Verboten" De muur aan de voorzijde van de hangar is er pas na de oorlog ingezet. Tijdens de oorlog was dit een open ruimte zodat de jachtvliegtuigen er in en er uit konden rijden. Dit type was dan ook een koude hangar, elders op het vliegveld stonden ook verwarmde hangars waardoor de voorverwarmde vliegtuigen sneller konden uitrukken.
Vanaf het station in Wolfheze is er in 1941 een spoorlijn aangelegd richting Fliegerhorst Deelen. Dit met het doel om bouwmaterialen aan te voeren maar ook brandstof en munitie. Door dit laatste staat het spoor wat na de oorlog weer is afgebroken dan ook bekend als het bommenlijntje. Het spoor was ongeveer 13 kilometer lang en had bij het vliegveld diverse zijtakken om vrijwel overal op vliegveld te kunnen komen. Eén van de meest uit het oog springende restanten hiervan is de zogenoemde Locomotief loods. In dit gebouw werd dan het onderhoud gepleegd aan de locomotief en de bijbehorende zaken. Tegenwoordig word het gebouw bewoond en is het niet toegankelijk. Vanaf de openbare weg is het echter wel goed zichtbaar.
Op de Arnhemseheide, redelijk ver van het vliegveld en de overige Duitse bebouwing bevind zich Kamp Koningsweg. Dit nog altijd militaire terrein is door Duitsers aangelegd als opslagterrein voor bouwmaterialen en overige goederen. Na de oorlog zijn de panden verbouwd tot garages voor defensie en eigenlijk sindsdien verwaarloost. Het terrein is tegenwoordig geheel omheint en nog altijd verboden toegang. Tijdens ons bezoek hebben we een paar foto's gemaakt maar werden vrijwel direct verzocht op te vertrekken. De Arnhemseheide zelf is wel toegankelijk als een openbaar militair oefenterrein.
Het Divisionsdorf is een terrein wat in de jaren 30 is opgericht als sanatorium voor psychiatrische patiënten. Na de Duitse overname vestigde de 1e Nachtjagd-Division zich in het gebouw en werd het terrein verder uitgebouwd met diverse Duitse panden in de bekende heimatschutz architektur. In 1941 werd er in het voormalig sanatorium een reichsschule gestart onder de naam: Reichsschule Koningsheide. Deze SS-elitescholen waren nationaal politieke leerinstellingen om toekomstige nazileiders op te leiden. In 1942 bleek echter dat de school in het Divisionsdorf had gefaald en werd het terrein weer overhandigd aan de Luftwaffe. Onder hun leiding werd er het eerste vluchtleidingscentrum gebouwd wat later is overgegaan naar de Diogenes bunker hier enkele honderden meters vandaan. Tijdens de slag om Arnhem in september 44 is het sanatorium dusdanig beschadigd tijdens een bombardement dat het gebouw als verloren werd beschouwt. De bommen waren dan ook eigenlijk voor de Diogenes bunker bestemd maar miste hun doel. Tegenwoordig zit er op het terrein een vakantiepark en manege gevestigd en doet weinig herinneren aan de oorlog. Toch zijn er nog altijd diverse Duitse gebouwen aanwezig die u op onderstaande foto's kunt bekijken. Als u meer wilt weten over het Divisionsdorf, of over Fliegerhorst Deelen in het algemeen kijk dan vooral eens op de volgende website www.dickveerman.nl Betere informatie zult waarschijnlijk niet vinden over het grootste monument van Nederland. Via zijn website is ook een fietsroute te vinden die u naar de meeste locatie van het vliegveld brengt.
Voor de oorlog werd er aan de rand van het huidige vliegveld het landgoed Vrijland aangelegd. Op het gedeelte Oud Vrijland verscheen een Missionarishuis met een bijbehorende kapel. Eenmaal in Duitse handen werd het Missionarishuis door de Duitser omgedoopt tot het Fliegerhorst Kommandantur oftewel de plek waar waar de vliegveld commandant zich bevond. De naast gelegen kapel werd omgevormd tot bioscoop en de missionarissen verdwenen buiten beeld. Na de oorlog vestigde de Luchtmobiele Brigade zich in het statige pand die er tot de afstoting enkele jaren geleden hun hoofdkwartier hadden zitten. Tegenwoordig zit er in het pand een Escape Room waar je als kraker zijnde moet zien te ontkomen aan de ME. Rechts van het gebouw bevinden zich ook nog enkele bomen met daarin zowel Duitse als Canadese gekerfde teksten. Op een paar honderd meter afstand bevind zich nog een gebouw wat door de Duitsers werd gebruikt als gevangenis. Dit gebouw is vanaf de openbare weg zichtbaar maar bevind zich op militair terrein.
De onderstaande 3 Duitse gebouwen behoorde tot het Luftnachrichtenlager wat na de oorlog is hernoemt tot Kamp Koningsweg Noord. In de Duitse gebouwen waren de Luftnachrichtenhelferinnen (Blitzmädels) gehuisvest die werkzaam waren in de Grossraumgefechtsstand Diogenes hier enkele honderden meters vandaan. Blitzmädels waren een vrouwelijke tak van de Luftwaffe die de binnengekomen informatie met lampjes projecteerde op de grote kaart die hing in de Diogenes-bunker. Op die manier kon de Duitse Luftwaffe het vliegverkeer boven Nederland en een deel van Duitsland in kaart brengen. De gebouwen zijn uniek in hun soort omdat de overige Duitse gebouwen in Nederland allemaal uit één verdieping bestaan. Tijdens ons bezoek in 2017 stonden de gebouwen leeg, deze worden echter opgeknapt en zullen in de toekomst als creatieve bolwerken worden gebruikt.
Het betreft hier een waterbunker waarvan er op Fliegerhorst Deelen diverse zijn gebouwd. Het onderstaand bunkertje ligt geheel ondergronds en is aan de bovenzijde afgesloten met een luik. Rondom de bunker hebben tijdens de oorlog een groot aantal vliegtuighangars gestaan die alle in het verleden zijn gesloopt. Enkel de oude Duitse rolbanen zijn nog aanwezig en her en der een bodemplaat of wat restanten. De onderstaande bunkertjes staan alle vol met water en doen nog steeds dienst als opslag voor bluswater in verband met natuurbranden.
Onder de druk van de Koude Oorlog zijn er in de jaren 50 van de vorige eeuw diverse munitiecomplexen verspreid door het hele land gebouwd. De complexen moesten zo min mogelijk opvallen en de munitiebunkers werden dan ook vakkundig weggewerkt onder een deklaag van zand. Enkel de voorkant was zichtbaar want hier bevond zich de ingang welke bevond uit een grote schuifdeur of zoals bij onderstaande exemplaren uit 2 openslaande deuren. De muurdikte van de bunkers is circa 50 cm dik. De 2 onderstaande munitiebunkers bevinden zich op "Het Veteranen Landgoed Vrijland" In Schaarsbergen vlak naast vliegveld Deelen.
Iets wat niet zo heel veel mensen weten is dat er 100 meter naast de grote Diogenes bunker bij Arnhem nog een bunker staat. Namelijk de Telefoonbunker welke behoorde tot Diogenes. Als u goed op de laatste foto kijkt ziet u nog iets van een kabelgoot lopen met op de achtergrond de een stuk dak van de Diogenes. Nadeel is wel dat de bunker op het Nationaal Park de Hoge Veluwe ligt waar ze forse intree prijzen voor vragen. De bunker zelf is afgesloten en alleen toegankelijk voor vleermuizen. Onder de bunker ligt ook nog een kelder en enkele stukken gang maar ook deze zijn niet toegankelijk. Zeer waarschijnlijk hebben er in dit gebied meerdere van dit type bunkers gestaan. Voor de Diogenes bunker "klik hier"
.JPG)
Dit is 1 van de schakelputten welke nog te vinden is in Meinerswijk. In de betonnen put kwamen de telefoonlijnen binnen welke de verdedigingswerken met elkaar verbond. In Meinerswijk bij Arnhem zijn nog twee van deze putten te vinden en beide verkeren ze nog in een goede staat.
.JPG)
Hoewel men altijd dacht dat de doorlaatbrug in 1935 is gebouwd en onderdeel uitmaakte van de IJssellinie schijnt dit toch niet zo te zijn. Men zegt volgens Wikipedia dat de brug pas in 1966 is gebouwd toen men al bezig was met de ontmanteling van de IJssellinie. Weer andere bronnen spreken wel dergelijk over een waterkering van de IJssellinie en ook staat de doorlaatbrug op diverse kaarten aangegeven als onderdeel van de linie. Hoe dan ook is het gigantische bouwwerk een imposant gezicht en als men het ons vraagt hoort de brug zeker bij de IJssellinie omdat het perfect past in het geheel.
.JPG)
Zowel in Olst, Nijmegen als Arnhem werden er op strategische punten diverse vierlingsmitrailleurs geplaatst. Deze wapens van het kaliber .50 stonden opgesteld in open vierkante beddingen en konden voor meerdere doelen worden ingezet. De beddingen lagen met name langs de stuwen en de doorlaatbruggen en hadden daar een vrij schootveld over het water. Ook konden de vierlingsmitrailleurs worden ingezet tegen laag over vliegende vliegtuigen. Enkele van de kazematten waren ook voorzien van een onderliggend manschappenverblijf maar bij dit exemplaar was dat niet het geval. In totaal werden er in Arnhem 4, in Nijmegen 3, en in Olst maar liefst 12 vierlingsmitrailleurs geplaatst.