Duitse Vliegvelden in Nederland

Begin jaren 30 van de vorige eeuw maakte luchtvaart in Nederland een grote stap voorwaarts. Verspreid door het land verschenen overal meestal kleine vliegveldjes welke geschikt waren gemaakt voor het vervoer van burgers. Ook op militair niveau bleef de vooruitgang niet achter en zo verschenen er ook telkens meer militaire vliegvelden. Naarmate de klok telkens meer aftikte richting de jaren 40 en daarmee ook de oorlogsdreiging steeds serieuzer werd zijn een hoop burgervliegvelden die pas net of nog niet eens officieel geopend waren in alle haast gemobiliseerd en gereed gemaakt voor oorlog. In de onderstaande lijst vind u een overzicht met alle vliegvelden welke in de oorlogsjaren een kleine of grote rol hebben gespeeld. Zowel op Nederlands vlak, op Duits en op Geallieerd.

Schijnvliegvelden

Informatie over vliegveld bunkers

Overzicht van militaire vliegvelden welke zijn gebruikt tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Naam:	Locatie:	Provincie:	Nog in gebruik:	Oorspronkelijke Functie:
De Vlijt*	Texel	Noord Holland	Ja	Burgervliegveld
De Mok*	Texel	Noord Holland	Nee	Marine Luchtvaartdienst
De Kooy*	Den Helder	Noord Holland	Ja	Marine Luchtvaartdienst
Bergen*	Bergen	Noord Holland	Nee	Militair Vliegveld
Buiksloot	Amsterdam	Noord Holland	Nee	Zweefvliegveld
Schellingwoude*	Amsterdam	Noord Holland	Nee	Marine Luchtvaartdienst
Schiphol	Amsterdam	Noord Holland	Ja	Burgervliegveld
Hilversum*	Hilversum	Noord Holland	Ja	Burgervliegveld
Valkenburg*	Katwijk	Zuid Holland	Nee	Militair Vliegveld
Ypenburg	Rijswijk	Zuid Holland	Nee	Sportvliegveld
Waalhaven	Rotterdam	Zuid Holland	Nee	Burgervliegveld
Haamstede*	Haamstede	Zeeland	Ja	Burgervliegveld
Souburg	Vlissingen	Zeeland	Nee	Marine Luchtvaartdienst
Leeuwarden*	Leeuwarden	Friesland	Ja	Burgervliegveld
Eelde*	Eelde	Drenthe	Ja	Burgervliegveld
Norg*	Peest	Drenthe	Nee	Militair Vliegveld
Havelte*	Havelte	Drenthe	Nee	Militair Vliegveld
Twente*	Enschede	Overijssel	Nee	Burgervliegveld
Teuge*	Teuge	Gelderland	Ja	Burgervliegveld
Deelen*	Deelen	Gelderland	Ja	Militair Vliegveld
De Kluis	Nijmegen	Gelderland	Nee	Militair Vliegveld
Soesterberg*	Soesterberg	Utrecht	Nee	Militair Vliegveld
Mill	Mill	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
Heesch	Nistelrode	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
Volkel	Uden	Noord Brabant	Ja	Militair Vliegveld
Schijndel	Schijndel	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
De Rips	Gemert	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
Helmond	Helmond	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
Welschap	Eindhoven	Noord Brabant	Ja	Burgervliegveld
Gilze-Rijen	Gilze-Rijen	Noord Brabant	Ja	Militair Vliegveld
Woensdrecht	Woensdrecht	Noord Brabant	Ja	Zweefvliegveld
Grave	Keent	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
Venlo*	Venlo	Limburg	Ja	Militair Vliegveld
Beek	Beek	Limburg	Ja	Militair Vliegveld

*Door ons bezochten locaties - Informatie afkomstig van Defensie.nl

*Door ons bezochten locaties

Observatiebunker - Schijnvliegveld SF01 Menaldum

Rond Fliegerhorst Leeuwarden zijn door de Duitse bezetter 3 schijnvliegvelden aangelegd. Deze nep vliegvelden bevonden zich in Marrum, Menaldum en Bozum. Het doel van deze schijnvliegvelden was om geallieerde bommenwerpers te misleiden om zo doende het echte vliegveld te sparen van een bombardement. De Duitsers hebben in Nederland tientallen van deze velden aangelegd evenals complete schijnfabrieken. Deze schijnvliegvelden waren soms exacte kopieën van het originele vliegveld maar bestonden soms ook uit een enkele landingsbaan waar wat lampen op stonden gericht. In de buurt van deze schijnvliegvelden stond geregeld wat 2 cm Flak opgesteld om de bommenwerpers te kunnen belagen. Onderstaande bunker zou behoren tot het schijnvliegveld Menaldum, echter bewijs ontbreekt hier voor. Wel is het een typische "schijnvliegveld bunker" waarvan gelijkende exemplaren zijn terug te vinden. Deze bunkertjes werden gebruikt om de belichting te regelen en in enkele gevallen om het nep vliegtuig wat via een stukje smalspoor heen en weer bewoog over de landingsbaan te kunnen besturen.

Observatiebunker 
Schijnvliegveld SF01 - Menaldum
Behorende tot Fliegerhorst Leeuwarden

Observatiebunker - Schijnvliegveld SF13 Uitdam

Uitdam is een klein dorpje wat zich direct aan het IJsselmeer bevind. De Duitse bezetter bouwde hier het Schijnvliegveld voor de Seefliegerhorst Schellingwoude wat zich op een 9 km afstand hiervan bevind. De stelling bestond uit 2 Duitse werken waarvan er tegenwoordig nog 1 aanwezig is. Dit is de observatiebunker en ligt direct aan de dijk in de tuin van een woning. Echter is de bunker geheel aan het zicht ontrokken door betimmering en struikgewas en is er van de oorspronkelijke bunker vrijwel niks zichtbaar.

Observatiebunker 
Schijnvliegveld SF13 - Uitdam 
Behorende tot: Seefliegerhorst Schellingwoude 

Munitiebunker - Schijnvliegveld SF21 Woudenberg

Tijdens de mobilisatie werd een stuk grond van het Landgoed Den Treek-Henschoten vervordert en uitgebouwd tot mobilisatiecomplex. Dit hielt in dat er diverse panden werden gebouwd waar de militaire die langs de Grebbelinie gelegerd lagen hier gestationeerd waren. Na de Duitse inval werd het verderop gelegen vliegveld Soesterberg snel uitgebouwd tot een plek waar Duitse bommenwerpers konden opstijgen voor een aanval op Engeland. Als schijnvliegveld bouwde de Duitsers aan de rand van de Leusderheide een vrijwel identieke landingsbaan geheel voorzien lampen en houten vliegtuigen. Aan de andere kant van de weg lag het terrein van Landgoed Den Treek en daar hebben de Duitsers gebruik gemaakt van de reeds bestaande panden. Wat de Duitsers er precies deden is niet geheel duidelijk maar daar word onderzoek naar gedaan door de Vereniging Oud Woudenberg Van het schijnvliegveld zelf is niks meer terug te vinden. Op Landgoed Den Treek is onder andere onderstaande bunker nog aanwezig welke zeer waarschijnlijk als munitiebergplaats is gebruik. Ook zou er nog een sokkel voor een stuk 2 cm Flak moeten liggen en 2 tal vloerplaten van het mobilisatiecomplex.

Munitiebunker
Schijnvliegveld SF21 - Woudenberg
Behorende tot: Fliegerhorst Soesterberg

Schijnvliegveld Saasveld - Bedieningsbunker

Rondom vliegveld Twente legde de Duitsers 2 schijnvliegvelden aan, dit met het doel de vijandelijke vliegtuigen weg te houden van het echte vliegveld. Het schijnvliegveld bestond uit 1 landingsbaan, onderstaande bunker en diverse houten barakken. Over de goed opvallende landingsbaan was een smalspoor aangelegd waarover een houten vliegtuig werd voortgetrokken wat vanuit de bunker werd bediend. Tegenwoordig is er op de bunker na niks zichtbaars meer aanwezig.

Bedieningsbunker 
Schijnvliegveld Saasveld
Overijssel 

Seefliegerhorst Schellingwoude

Seefliegerhorst







Schijnvliegveld

Adcock Peilstation

Schuilplaats Koude Oorlog