Hospitaalbunker

De laatste bunker in deze stelling is een Sanitätsbunker oftewel een hospitaalbunkertje. Ook dit type is in en om Bilthoven diverse keren gebouwd waarvan er nog enkele bewaard zijn gebleven. Opvallend aan deze bunkers zijn de geknikte scherfmuren waardoor men gemakkelijker met een brancard de bunker kon betreden. Helaas ligt het onderstaande exemplaar geheel ondergronds en zijn er alleen wat kleine hoekjes van de bunker zichtbaar. De bunker is ongeveer 5 bij 9 meter groot en heeft 60 cm dikke muren. Vanbinnen bestaat de bunker uit 3 kleine ruimtes die via twee ingangen waren te betreden.



Hospitaalbunker
Stelling Jagtlust
Bilthoven

Hospitaalbunker Van Ouwelaan

De Hospitaalbunker aan de Van Ouwelaan is met een lengte en breedte van circa 30 bij 40 meter 1 van de grootste bunkers van Den Haag. De bunker bestaat uit 2 verdiepingen en heeft muurdiktes van 3 meter. Na de oorlog is de bunker tot 1994 in gebruikt geweest als commandopost van de koninklijke marine waardoor er nog maar weinig 'originele' details bewaard zijn gebleven. De bunker heeft 2 ingangen die beide uitkomen op de centrale hal waaraan zich 3 langgerekte hallen bevinden van circa 20 bij 5 meter. Deze hallen zijn op zichzelf door middel van scheidingswanden weer verdeeld in diverse kleinere kamers. Opvallend is dat er bij deze bunker is gekozen om de 2e verdieping op grond niveau te bouwen en de eerste verdieping dus geheel ondergronds. Mogelijk is dit gedaan om de bunker zo veel mogelijk aan het oog te onttrekken maar erg praktisch is dat niet voor een ziekenhuis. Er zijn echter ook bronnen die ten zeerste twijfelen of het wel daadwerkelijk een hospitaal is geweest. Overigs bestaat er een foto van de bunker uit mei 1945 waarop duidelijk een rood kruis is te zijn nabij de ingang van de bunker. Link foto. In de directe omgeving van de bunker stonden nog enkele bomvrije bunkers waaronder 2 aan elkaar gebouwde keukens van het type 645. Tijdens de oorlog stond er op het dak van deze keukenbunker eveneens een rood kruis geschilderd. De hospitaalbunker aan de Van Ouwelaan ligt er vandaag de dag behoorlijk vervallen bij maar nog altijd onder de oorspronkelijke berg zand die de bunker moest camoufleren. In 2013 is de bunker door defensie te koop aangeboden en in 2014 verkocht aan een Zeeuws computer bedrijf. Tot nu toe word de bunker af en toe opengesteld bijvoorbeeld tijdens de rond juni gehouden "Bunkerdag"

Hospitaalbunker Van Ouwelaan 
SK Sanitätsunterstand
Bouwnummer: 8742 
Baupunkt 239 - Stp. Clingendael
Stp.Gr. Scheveningen

118a Sanitätsunterstand

Het bunkertype 118a was een bomvrije hospitaalbunker waar in totaal 30 gewonden konden worden verzorgd. De bunker was als het ware in twee delen gedeeld waarvan het linkerdeel was bestemd voor de 'normale' gewonden en het rechterdeel speciaal was ingericht voor gewonden die tijdens een gasaanval besmet waren geraakt. Dit type is een uit de Westwall overgenomen type en is in Nederland een achttal keer gebouwd. Tegenwoordig word de bunker gebruikt door de brandweer en word jaarlijks een paar keer geopend voor publiek. Op de bunker zijn ook nog een aantal fraaie details te ontdekken zoals het 'ST' teken en restanten van het 'Kruis' wat er ooit op stond.


118a - Sanitätsunterstand
Baupunkt 329 - W.N.328 - Burgh Haamstede
Bataillonsgefechtsstand - Kmdt. Stp.Gr. Schouwen
Bouwnummer: 32902

638

In het Churchillpark in Den Helder bouwde de Duitsers omstreeks 1943 een bunker van het type 638. Deze hospitaalbunker behoorde tot de Marine Versorgungsanlage Den helder en was de enige bomvrije bunker van dit complex. De bunker was een Kleiner Sanitätsunterstand en bestond uit een ruimte voor de lichtgewonden, een ruimte voor de zwaargewonden en uit een behandelruimte. Tijdens de oorlog was de bunker geheel omgebouwd tot woonhuis en onder de begroeiing zijn hiervan nog resten terug te vinden. Ook stond er nog een hospitaalbunker in deze stelling gepland van het type 639, maar deze is nooit meer gebouwd. Onlangs hebben ze de zware begroeiing op de bunker gekapt maar zoals op de foto's is te zien komt het al weer aardig terug.

638
BP 42 - Marine Versorgung - Den Helder
Bouwnummer: 3572

638 - Kleiner Sanitätsunterstand

Aan de noordzijde van Fliegerhorst Haamstede bevind zich een vrij zeldzame bunker van het type 638. In totaal werden er in Nederland 6 van deze bunkers gebouwd, waarvan er nog 4 resteren. Dit dit type werd door de Duitsers aangeduid als "Kleiner Sanitätsunterstand" wat wil zeggen dat de bunker werd gebruikt als hospitaal voor de op het vliegveld gelegerde troepen, oftewel een troepenverbandplaats. De bunker heeft een lengte van 15,5 bij 14 meter, en beschikt over twee ingangen en een ingebouwde tobruk. Bij dit soort bunkers werden de ingangen extra breed gemaakt en afgewerkt met schuinen hoeken zodat de brancards zich makkelijker door de bunker konden bewegen. Uiteraard werden beide ingangen gedekt door een ingangsverdediging. Beide ingangen sloten aan op de gassluis, waarna men de bunker kon betreden. In de bunker waren 4 kamers met een belangrijke functie. Vanuit de gassluis kwam men in de opnamekamer. Waarna men direct rechtdoor kon naar de operatiekamer (behandelkamer). Zowel links als rechts van deze ruimte bevonden zich de ziekenzalen welke waren voorbereid om ieder 10 man te verzorgen. In de linker kamer bevonden zich in de meeste gevallen de lichtgewonden en het rechter verblijf was ingericht voor zwaargewonden. Tevens was één ziekenzaal speciaal was ingericht voor gasziektes. Daarnaast was er nog een kleine technische ruimte waar het filtersysteem stond opgeslagen en enkele machines (Ventilatie, verwarming...) Ook was er nog een kleine ruimte beschikbaar voor de artsen en het overige personeel wat de bunker bediende.

Type: 638, Bouwnummer: L33711
Kleiner Sanitätsunterstand - Fliegerhorst Haamstede  
Baupunkt 337 - W.N.316 H.L Stp.Gr Schouwen

Sanitätsbunker

Deze Sanitätsbunker ligt gelegen in De Dennen op Texel en behoorde tot het weerstandsnest 21a H. De bunker ligt vrij goed verstopt en is niet te betreden zonder te graven. De bunker zelf is eigenlijk twee aan elkaar vast gebouwde bunkers die via een een deurpost met elkaar zijn verbonden. Alhoewel er in de bunker een laag water staat verkeert het in een mooie staat. Als u de bunker bezoekt maak het dan weer a.u.b. weer dicht na u vertrek zodat de bunker er niet uit komt te zien als de officiersbunker!




Sanitätsbunker
W.N.21a H - De Dennen 
Stp.Gr. Texel