De versperring maakte onderdeel uit van de Pantherstellung en langs weerszijde van het spoor zijn hier de bodemplaten nog van terug te vinden. Informatie over de exacte locatie word niet gedeeld omdat het bezoeken ervan levensgevaarlijk kan zijn.
De Pantherstellung was een Duitse verdedigingslinie die is aangelegd tussen 1944 en 1945. De linie volgde voor een groot deel de Nederlandse Grebbelinie en begon ter hoogte van het IJsselmeer bij Nijkerk. Vanaf daar liep de linie via Hoevelaken naar Leusden waar het aansloot op de Grebbelinie. Vanaf dit punt lagen beide linies langs het Valleikanaal ongeveer tot aan Veenendaal. De Grebbelinie zakte hier af richting de Grebbeberg terwijl de Pantherstellung door liep via Bennekom richting Wageningen. Hier vervolgde de linie zich langs de Nederrijn richting Arnhem om vervolgens in de buurt van Emmerik te stoppen. Dat de Pantherstellung iets afwijkt van de Grebbelinie heeft te maken met de schootvelden en inundatiegebieden die voor beide linies anders waren. De Grebbelinie verwachte de vijand immers uit het oosten terwijl de Duitsers de geallieerde aan het einde van de oorlog uit het westen verwachte. Dit laatste bleek echter niet te kloppen want toen de geallieerde toch vanuit het oosten kwamen door de operaties Plunder en Varsity stonden alle geschutsbunkers met hun schootvelden de verkeerde kant opgericht. De Duitsers hebben toen met alle macht de kanonnen uit de bunkers gereden maar de Pantherstellung had hierdoor een belangrijk deel van zijn verdediging verloren. De Duitsers hebben toen de Nederlandse Grebbelinie in gebruik genomen omdat deze kazematten wel met de schootvelden in de juiste richting lagen. De Grebbelinie is toen in korte tijd omgedoopt tot de Grebbestellung maar hier heeft vervolgens amper een strijd afgespeeld.
De Pantherstellung kan gezien worden als een verlengstuk van de Duitse Westwall die officieel met de Geldrenstellung stopte bij Kleve. Hier splitte de Westwall zich in 2 nieuwe verdedigingslinie namelijk in westelijke richting met de Pantherstellung en oostelijke richting met de IJsselstellung die eveneens het spoor volgde via de Nederlandse IJssellinie. De Pantherstellung is aangelegd door dwangarbeiders uit de omgeving die via razzia's bijeen zijn gebracht. Ook zijn er krijgsgevangen aan het werk gezet uit onder andere de Sovjet Unie.
Vandaag de dag zijn nog een behoorlijk aantal restanten van de Pantherstellung terug te vinden en hebben de meeste bunkers van het regelbau type 703 zelfs een monumentale status. Het bunkertype 703 mag met zekerheid een zeldzaamheid worden genoemd want hiervan resteren er nog maar enkele die vrijwel allemaal in de Pantherstellung staan. Dit type was een flankerende "Schartenstand für 8,8 cm Pak" en had een muurdikte van 2 meter. Ook zijn er nog enkele Kochbunkers van de linie bewaard gebleven en een enkel restant van een wegversperring.
Nabij het Karmelkklooster in Egmond liggen de laatste restanten van het landfront welke zich om de Stp.Gr Castricum bevond. De sperre is nog zo'n meter of 100 lang en bestaat uit 5 rijen drakentanden. De versperring ligt in het weerstandsnest 29 waar ook nog enkele bunkertjes aanwezig zijn. Her en der in dit gebied zijn de drakentanden hergebruikt als wegwijzers zoals u op de onderste foto kunt zien
Deze Höckerlinie behoord tot Baupunkt 34 welke viel onder weerstandsnest 136 H. De sperre was ooit een stuk langer maar een gedeelte is omstreeks 1993 samen met de naast gelegen tankmuur en een aantal bunkers ondergewerkt. Het enige zichtbare van de stelling is dan ook deze drakentand hindernis van circa 100 meter. De hindernis sloot ooit aan op de Nieue Südlinie en betekende het beging van het Verteidigungsbereich Den Helder. Binnenkort meer informatie over de Riegelstellungen en de Alte en Nieue Südlinie in een reeks artikelen over dit gebied.
Höckerlinie Riegelstellung Düne Baupunkt 34, W.N.136 H Verteidigungsbereich Den Helder
De Höckerlinie op het Forteiland in IJmuiden is zo'n 150 meter lang en bestaat uit 4 rijen drakentanden. Het werk was aan het verzakken maar is onlangs hersteld en sindsdien verkeert het weer in een goede staat.
In het tweede deel van de tankmuur in het zuidelijke deel van landfront Katwijk laten we het eerste lange deel van de muur zien. Vervolgens de eerste doorgang met de drakentanden en twee mitrailleurbunkers, nogmaals een stuk muur en tot slot nog een manschappenverblijf.
De Walzkörpersperre in Zandvoort
bevind tussen de widerstandnesten 148 en 149, en droeg het nummer
134. Dit type sperre is met recht een uniek stukje van de nu nog
bestaande Atlantikwall te noemen. Door dat deze versperring het doel
had een weg te kunnen afsluiten werden deze vaak op druk bezochte
locaties gebouwd. Met als resultaat dat er vandaag de dag nog naar
twee van resteren in de gehele Atlantikwall. Zoals gezegd moest dit
type sperre in geval van nood de weg kunnen afsluiten door twee
rechtopstaande blokken beton tegen elkaar te laten zakken. Rondom de
sperre bevinden zich nog enkele tobruks die de doorgang moesten
verdedigen.
Rondom Zandvoort liggen nog veel tankmuren, hier een gedeelte van de muur rond W.N.147. Opmerkelijk detail in deze muur zijn de nep scharte die de vijand op het verkeerde been moest zetten. Aan de binnenzijde van de muur liggen op een duintop nog enkele Tobruks die een mooi beeld geven van hoe de Duitsers hun terrein dachten te verdedigen. De muur verkeert in een goede staat.
Deze tankversperringen hadden het doel de vesting te verdedigen tegen aanvallen van buiten af. De sperre bestaat uit een Höckerlinie en een Antitankmuur.
Het betreft hier een tankmuur van een paar honderd meter lang en de restanten van een mitrailleurbunker die in de muur was gebouwd. De tankmuur is nog vrijwel compleet en zelfs de prikkeldraadstangen zijn nog aanwezig. De mitrailleurbunker is geheel opgeblazen en de restanten hier van zijn over een groot gebied terug te vinden. Op de locatie van de bunker zelf liggen de grootste blokken beton waarvan sommige een doorsnede van meer dan 2 meter hebben. Delen van het dak zijn daar ook nog goed herkenbaar aanwezig.
De Westwall werd tussen 1936 en 1945 gebouwd door Adolf Hitler en
was een Duitse verdedigingslinie die liep van Kleef aan de
Nederlandse grens, tot aan de Zwitserse grens en heeft een lengte van
zo'n 630 km. In de jaren voor de oorlog bouwde meerdere Europese
landen verdedigingslinies en de Franse bouwde de Maginotlinie. Als
reactie daar op bouwde de Duitsers de Westwall. Het project is te
vergelijken met de aanleg van de Duitse snelwegen in die tijd, en
zorgde voor duizenden banen en moest de Fransen schrik aanjagen. Er zijn in de Westwall zo'n 18.000 bunkers gebouwd maar daar is
vandaag de dag nog maar een handje van over. Wel liggen er nog
kilometers aan Hockerlinies en overal kom je langs de linie grote
brokken beton tegen van opgeblazen bunkers. Maar er zijn ook nog
locaties waar de bunkers er nog zeer mooi bij liggen. Zoals
bijvoorbeeld in in het Hürtgenwald
Deze circa 2,5 meter hoge tankmuur ligt naast het golfterrein van
Aken nabij de Nederlandse grens (Vaals) Aan het einde van de tankmuur
is een groot betonnen blok geplaatst waar ooit een zware slagboom aan
heeft gehangen ter verdediging van de doorgang. Vanaf hier liep de
Westwall veder in een Höckerlinie. De tankmuur is ongeveer 450 meter
lang en heeft 3 schietopeningen.
Met name in dit gebied van de Westwall zijn nog een groot gedeelte van de drakentandenversperringen aanwezig. Op bijvoorbeeld Google Maps zijn nog duidelijk de zigzag patronen te herkennen waar de versperringen liggen of hebben gelegen. Op de onderstaande foto's is ook nog een originele doorgang te zien waarvan er in de gehele Westwall nog maar enkele over zijn. Op dit punt werd de linie afgesloten met een zwaar hek die echter niet meer aanwezig is.
Deze Aspergeversperring behoort tot één van de best bewaarde exemplaren in Nederland. Rond Muiden en Muiderberg hebben diverse van dit soort versperringen gelegen maar hier is niks meer van terug te vinden of de ijzeren profielen ontbreken. Het mag dus best bijzonder worden genoemd dat bij dit exemplaar nog een groot gedeelte van de profielen aanwezig zijn. De versperring ligt op de Dijk tussen Muiden en Muiderberg en verkeert in een goede staat.
Aspergeversperring Nieuwe Hollandse Waterlinie Groep Naarden - Vak A - Muiden
IJmuiden was tijdens de bezetting een belangrijke vesting of festung
zoals de Duitsers het noemde. Deze hele vesting was afgezet met
tankmuren, höckerlinies, mijnenvelden en meer. Op een aantal plekken
bouwden men doorgangen, deze doorgangen werden uitgerust met een walzkörpersperre.
Een walzkörpersperre zijn twee zware blokken beton die men in geval van
nood door middel van lieren kon laten zakken. In de hele Atlantikwall
zijn slechts nog 2 van dit type sperre over dus met recht een
zeldzaamheid.
Walzkörpersperre W.N.92 - M.FL.B. Süd Ost Festung IJmuiden
De tankmuur van Katwijk is één
langste, nog bestaande muren die door de Duitsers ten tijde van de
Tweede Wereldoorlog is gebouwd in de EU. Met een lengte van circa 2
kilometer maakte de muur deel uit van het zuidelijk landfront wat
naast de muur ook nog uit een aantal bunkers bestond en enkele andere
vormen van versperringen bestaande uit drakentanden,
aspergeverperringen en een tankgracht. Oorspronkelijk liep de muur
vanaf de zeereep tot aan de Wassenaarseweg waar het over ging in het
door de Duitsers gevorderde vliegveld valkenburg. De meeste bunkers
waren in de tankmuur verwerk en hadden in veel gevallen een scharte
aan de vijandelijke zijde. Deze bunkertjes waren dan uitgerust met
een stuk antitankgeschut, vlammenwerpers en of mitrailleurs. Naast
deze werkjes waren er nog enkele manschappenbunkers en verspreid over
de lengte van de muur waren op strategisch hoge punten 3 grote
Tobruks gebouwd van het type VF65a die waren uitgerust met 5cm
Kämpfwagenkanone.
De tankmuur
De Stüzpunktgruppe Katwijk bestond uit Katwijk, Noordwijk en het
vliegveld Valkenburg en werd tussen Katwijk en Noordwijk onderbroken
door de Oude Rijn. Aan de Katwijkse zijde werd het Seefront stevig
uitgebouwd met diverse kustbatterijen tot de laatste stelling
W.N.63HL. Vanaf af dit punt begon het landfront met vijf naast elkaar
gebouwde rijen drakentanden die vanaf het strand tot op de zeereep
reikte. Vanaf dit punt ging de linie over in een aspergeversperring,
en werd gedekt door enkele stukken antitankgeschut. Vanaf hier begon
de muur die haaks vanaf de zeelijn tot aan Valkenburg liep. Na een
100 meter muur stond de eerste bunker. Het betrof een
manschappenverblijf waarnaast zich de eerste afsluitbare doorgang in
de muur bevond. Deze doorgang werd gedekt door een mitrailleurbunker
waarna de muur weer enkele honderden meters veder liep tot aan de
volgende doorgang. Hier tussen bevond zich nog een mitrailleurbunker.
Tussen deze doorgang liep tijdens de bouw een smalspoor voor de
aanvoer van bouwmaterialen en werd na aanleg van STP.GR Katwijk
verspert door drakentanden. Naast deze doorgang stond weer een
mitrailleurbunker die doorgang onder vuur kon nemen. En aan de andere
zijde bevond zich een manschappenverblijf. Na weer een stuk muur
bevond zich de eerste vrij grote doorgang in de muur. Waarom de
doorgang op deze manier werd onderbroken is niet bekend maar wel
Mitrailleurbunker
opvallend. Aan het uiteinde van de muur bevind zich weer een
mitrailleurbunker en aan het andere eind bevind zich een bouwwerk
gelijkend op de mitrailleurbunker maar geen bunker blijkt te zijn.
(Wij hebben dit onderzocht en er zijn inderdaad geen sporen van een
ingang of een scharte te vinden) De doorgang werd afgedekt door
enkele rijen drakentanden en iets achterop gelegen was een Tobruk van
het Type VF65a gebouwd die de doorgang bewaakte met antitankgeschut.
Nog iets hoogst ongebruikelijk is dat er buiten het landfront nog
enkele bouwwerken zijn te vinden waaronder nog een Tobruk, een
vermoedelijke waterbergplaats en een bouwwerk waar wij de oorsprong
niet van weten. Weer een paar honderd meter veder bevond zich de
volgende doorgang welke werd gedekt door twee in de uiteindes van de
muur gebouwde mitrailleurbunkers en de doorgang zelf werd verspert
door enkele rijen drakentanden. Door deze doorgang stroomde een
kanaal.Vanaf dit punt loopt de muur weer een heel eind door tot er
aan de binnenzijde weer een manschappenverblijf staat. Vervolgt door
honderd meter veder op de tweede grote doorgang die vrijwel identiek
is gebouwd aan de eerste. Bestaande uit een mitrailleurbunker, een
schijnbunker, een VF65a Tobruk en ter versperring enkele rijen
drakentanden. Weer honderd meter veder lag nog een mitrailleurbunker
en nog honderd meter veder hielt de muur even op en ging over in
rijen drakentanden waarachter zich een kleine stelling bevond
bestaande uit 3 tobruks.
Manschappenverblijf
Hierna ging de linie over in een stuk hoog
opgetrokken duin wat door de Duitsers Steilhang werd genoemd. Vanaf
dit punt hielden de duinen op maar ging de muur veder door het
weiland tot aan de Wassenaarse Weg. Op dit weiland stonden ook nog
twee bunkers bestaande uit een manschappenbunker en een
mitrailleurbunker. Bij de Wassenaarse Weg was weer een doorgang die
werd gedekt door een mitrailleurbunker wat tevens de het eindpunt van
de muur was en van de type bunkers die hier stonden. Vanaf dit punt
ging de linie over in een tankgracht met honderd meter vanaf de
Wassenaarse Weg nog een kleine stelling bestaande 4 bunkers voor
luchtdoelgeschut. Nu zijn we aangekomen bij Flugplatz Valkenburg
wat weer een verhaal apart is, en wellicht nog eens op Bunkerinfo.nl
verschijnt.
Details De muur was rond de 1600 meter lang en er stonden 10
mitrailleurbunkers en 4 manschappenverblijven. Op de muur zijn na het
betonstorten om de paar meter bulten aangebracht die het geheel wat
camoufleren in het duinlandschap en net na de bouw was de muur groen
geschilderd. Dit bleek te veel op te vallen waarna de muur een
zandkleur kreeg. Ook bevinden zich in de muur een heel aantal nep
schietgaten die het moesten doen voorkomen alsof er veel meer bunkers
stonden. De tankmuur is bijna een meter breed en op sommige plekken
wel meer als twee meter hoog. De Tankmuur vandaag Vrijwel de hele muur is nog aanwezig alleen de eerste paar honderd
meter is gesloopt samen met de strandversperringen en de bunkers die
daar stonden. Het zelfde geld voor de laatste paar honderd meter. De
linie loopt nog tot en met de laatste drakentanden. De muur en de
bunkers nabij de Wassenaarse weg zijn gesloopt. Het bezoeken van de
muur is maar voor een klein gedeelte toegestaan maar voor wie even de
andere kant op kijkt is al het bestaande vrij goed te bezoeken.
De versperring maakte onderdeel uit van de Pantherstellung en langs weerszijde van het spoor zijn hier de bodemplaten nog van terug te vinden. Informatie over de exacte locatie word niet gedeeld omdat het bezoeken ervan levensgevaarlijk kan zijn.
.JPG)
Nabij het Karmelkklooster in Egmond liggen de laatste restanten van het landfront welke zich om de Stp.Gr Castricum bevond. De sperre is nog zo'n meter of 100 lang en bestaat uit 5 rijen drakentanden. De versperring ligt in het weerstandsnest 29 waar ook nog enkele bunkertjes aanwezig zijn. Her en der in dit gebied zijn de drakentanden hergebruikt als wegwijzers zoals u op de onderste foto kunt zien.JPG)
Deze Höckerlinie behoord tot Baupunkt 34 welke viel onder weerstandsnest 136 H. De sperre was ooit een stuk langer maar een gedeelte is omstreeks 1993 samen met de naast gelegen tankmuur en een aantal bunkers ondergewerkt. Het enige zichtbare van de stelling is dan ook deze drakentand hindernis van circa 100 meter. De hindernis sloot ooit aan op de Nieue Südlinie en betekende het beging van het Verteidigungsbereich Den Helder. Binnenkort meer informatie over de Riegelstellungen en de Alte en Nieue Südlinie in een reeks artikelen over dit gebied..JPG)
De Höckerlinie op het Forteiland in IJmuiden is zo'n 150 meter lang en bestaat uit 4 rijen drakentanden. Het werk was aan het verzakken maar is onlangs hersteld en sindsdien verkeert het weer in een goede staat..JPG)
Een stukje Höckerlinie welke zich voor de 629 bevind. Tijdens de Tweede Wereldoorlog liep de Sperre trapsgewijs tot op de Kanaaldijk..JPG)
In het tweede deel van de tankmuur in het zuidelijke deel van landfront Katwijk laten we het eerste lange deel van de muur zien. Vervolgens de eerste doorgang met de drakentanden en twee mitrailleurbunkers, nogmaals een stuk muur en tot slot nog een manschappenverblijf..JPG)
De Walzkörpersperre in Zandvoort
bevind tussen de widerstandnesten 148 en 149, en droeg het nummer
134. Dit type sperre is met recht een uniek stukje van de nu nog
bestaande Atlantikwall te noemen. Door dat deze versperring het doel
had een weg te kunnen afsluiten werden deze vaak op druk bezochte
locaties gebouwd. Met als resultaat dat er vandaag de dag nog naar
twee van resteren in de gehele Atlantikwall. Zoals gezegd moest dit
type sperre in geval van nood de weg kunnen afsluiten door twee
rechtopstaande blokken beton tegen elkaar te laten zakken. Rondom de
sperre bevinden zich nog enkele tobruks die de doorgang moesten
verdedigen.
.JPG)
Rondom Zandvoort liggen nog veel tankmuren, hier een gedeelte van de muur rond W.N.147. Opmerkelijk detail in deze muur zijn de nep scharte die de vijand op het verkeerde been moest zetten. Aan de binnenzijde van de muur liggen op een duintop nog enkele Tobruks die een mooi beeld geven van hoe de Duitsers hun terrein dachten te verdedigen. De muur verkeert in een goede staat..JPG)
Tussen W.N.84 en W.N.85 zijn nog een aantal mooie versperringen te vinden. Helaas is de Walkörpersperre 112 vlak na de oorlog gesloopt..JPG)
Deze tankversperringen hadden het doel de vesting te verdedigen tegen aanvallen van buiten af. De sperre bestaat uit een Höckerlinie en een Antitankmuur..JPG)
De Westwall werd tussen 1936 en 1945 gebouwd door Adolf Hitler en
was een Duitse verdedigingslinie die liep van Kleef aan de
Nederlandse grens, tot aan de Zwitserse grens en heeft een lengte van
zo'n 630 km. In de jaren voor de oorlog bouwde meerdere Europese
landen verdedigingslinies en de Franse bouwde de Maginotlinie. Als
reactie daar op bouwde de Duitsers de Westwall. Het project is te
vergelijken met de aanleg van de Duitse snelwegen in die tijd, en
zorgde voor duizenden banen en moest de Fransen schrik aanjagen. Er zijn in de Westwall zo'n 18.000 bunkers gebouwd maar daar is
vandaag de dag nog maar een handje van over. Wel liggen er nog
kilometers aan Hockerlinies en overal kom je langs de linie grote
brokken beton tegen van opgeblazen bunkers. Maar er zijn ook nog
locaties waar de bunkers er nog zeer mooi bij liggen. Zoals
bijvoorbeeld in in het Hürtgenwald.JPG)
Deze circa 2,5 meter hoge tankmuur ligt naast het golfterrein van
Aken nabij de Nederlandse grens (Vaals) Aan het einde van de tankmuur
is een groot betonnen blok geplaatst waar ooit een zware slagboom aan
heeft gehangen ter verdediging van de doorgang. Vanaf hier liep de
Westwall veder in een Höckerlinie. De tankmuur is ongeveer 450 meter
lang en heeft 3 schietopeningen..JPG)
Deze Aspergeversperring behoort tot één van de best bewaarde exemplaren in Nederland. Rond Muiden en Muiderberg hebben diverse van dit soort versperringen gelegen maar hier is niks meer van terug te vinden of de ijzeren profielen ontbreken. Het mag dus best bijzonder worden genoemd dat bij dit exemplaar nog een groot gedeelte van de profielen aanwezig zijn. De versperring ligt op de Dijk tussen Muiden en Muiderberg en verkeert in een goede staat..jpg)
.JPG)
.JPG)
.JPG)
