Dropzone Rummy III

Niet ver van het Veluwse plaatje Elspeet bevind zich een prachtig heideveld wat lokaal bekend staat als het "Zesendertig Bunder" Dit veld, liggend op het Kroondomein was tussen september en oktober 1944 onderdeel van "Operatie Rummy" Een samenwerking tussen het Nederlandse verzet en de geallieerde om in de nachtelijke uren goederen en parachutisten te droppen. De locatie had als codenaam "DZ Rummy III" en is in oktober 1944 door de Duitsers ontdekt na het vinden van enkele dropping containers. Tegenwoordig doet niks meer herinneren aan deze perioden en is het gewoon weer een prachtig heideveld zoals dit het altijd is geweest.


Dropzone Rummy III
Noorderheide - Zesendertig Bunder
Elspeet - Veluwe

Onderduikershol Drie

Niet ver van Ermelo in het buurtschap Drie ligt een stukje geschiedenis verstopt in misschien wel het mooiste bos van Nederland. Plaatselijk staat het bos bekend als "Het bos van de dansende bomen" maar in werkelijkheid heet het bos het Speulderbos. In dit bos zijn de restanten te vinden van een onderduikershol daterend uit de Tweede Wereldoorlog. Het hol is gebruikt tussen februari 1943 en juli 1944 en bood onderdak aan geallieerde piloten en andere personen die om wat voor een reden dan ook moesten onderduiken. Het bestond uit een leefruimte en enkele slaapvertrekken en was te betreden door een luik in de grond. Als vluchtweg was er een 75 meter lange ondergrondse vluchtgang gegraven waardoor men in geval van nood kon vluchten. De ondergrondse hut is juli 1944 door Duitse soldaten ontdekt en doorzeeft met kogels. De 13 aanwezige mannen waren gelukkig net op tijd via de vluchtgang ontsnapt. Tegenwoordig staat er informatiebord bij het hol en worden de oude contouren door middel van gekleurde palen aangegeven. Ook de vluchtgang hoewel niet meer ondergronds is nog altijd goed herkenbaar aanwezig.

Onderduikershol Drie
Speulderbos 
Ermelo - Veluwe

De Vanenburg

De Vanenburg is een prachtig 17e eeuws kasteel met een minstens zo mooi landgoed waar het op staat. Toch kent deze sprookjesachtige plek een stukje bewogen geschiedenis, namelijk die van Joods Werkkamp gedurende enkele jaren van de oorlog. Over het kamp is niet heel veel bekend maar het feit blijft dat het werkkamp net als vele andere kampen in Nederland op 2 oktober 1942 is ontruimd tijdens de Joodse feestdag "Jom Kipoer" De kampbewoners werden die dag onder het mom van "gezinshereniging" afgevoerd naar Kamp Westerbork om vanaf te eindigen in Duitse vernietigingskampen. Er bestaat een prachtige website over dit veelal veelal vergeten stukje geschiedenis onder de naam www.joodsewerkkampen.nl Op de Vanenburg niet ver van het Gelderse plaatsje Putten is een monument opgericht wat de naam Sarah draagt.

De Vanenburg
Joods Werkkamp
Putten

De Woeste Hoeve

Het was de nacht van 6 op 7 maart 1945 toen de SS-officier Hanns Albin Rauter samen met zijn chauffeur Wilhelm Klotz en adjudant Erwin Exner vanuit Didam op weg waren naar Apeldoorn. Ter hoogte van de Woeste Hoeve stuiten ze echter op een hinderlaag van het verzet die daar waren om een vrachtwagen vol met vlees te onderscheppen die toevallig die zelfde nacht door de Werhmacht vervoerd zou worden. Een schietpartij volgde en Hanns Rauter raakte zwaargewond. De volgende dag op 8 maart vond er een represaillemaatregel plaats die de geschiedenis zou in gaan als de grootste massa fusillade die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog op Nederlands grondgebied zou voltrekken. Die ochtend werden 117 gevangenen uit onder andere de Willem III kazerne in Apeldoorn overgebracht naar de locatie van de aanslag om aldaar door een vuurpeloton te worden geëxecuteerd. Ook elders in het land vonden die dag masse executies plaats als wraak van Duitse zijde. Na de oorlog verscheen er bij de Woeste Hoeve al snel een monument in de vorm van een houten kruis, het huidige monument dateert uit 1992.

Monument Woeste Hoeve
8 maart 1945
Woeste Hoeve - Apeldoorn

Kasteel Spelderholt

Kasteel Spelderholt is een uit 1905 daterend landhuis op het gelijknamige landgoed. Het landhuis is vanaf 1942 bewoond geweest door de Rijkscommissaris van Nederland, Arthur Seyss-Inquart en door Friedrich Wimmer die de taak uitvoerde van Generalkommissar für Verwaltung und Justiz. Het landhuis bevind zich niet ver van Apeldoorn waar Seyss-Inquart na de laatste jaren van de oorlog zijn kantoor had gevestigd. Ook na de capitulatie bleef het landhuis een rol spelen en ditmaal nam prins Bernhard als bevelhebber van de Nederlandse strijdkrachten zijn intrek in het statige landhuis. Tegenwoordig zit er op het landgoed een zorginstelling en is het een prachtige locatie om eens een kijkje te nemen.


Kasteel Spelderholt
Woning Seyss-Inquart
Apeldoorn / Beekbergen

Luchtwachttoren 2S3 - Elspeet

Van de Luchtwachttoren die ooit in Elspeet op de Veluwe stond is vandaag de dag niks meer terug te vinden. Wel zijn er op de locatie waar de toren ooit stond nog diverse stukken puin van de toren terug te vinden als stille getuigen van een stukje vergeten geschiedenis. De toren welke uit raatbouw elementen was opgebouwd behoorde tot kring S die bestond uit drie torens. De eerste toren stond in Harderwijk waar nu ongeveer het industrieterrein Lorentz ligt. Ook deze toren bestond uit raatbouw elementen en is eveneens gesloopt. De tweede luchtwachtpost behorende tot kring S bevond zich in Putten op het dak van de zuivelfabriek. Deze fabriek is eind jaren 70 gesloopt en daarmee is ook de laatste luchtwachtpost uit de Koude Oorlog van dit gebied verloren gegaan.

Luchtwachttoren 2S3 - Elspeet
LWC 2 - Kring S - Toren 3 
Koude Oorlog

Zuilenproject Wezep

Zuilenproject Nunspeet

Zuilenproject Vaassen

Belgisch Militair Ereveld 1914 - 1918

Op de Algemene begraafplaats in Harderwijk is gedeelte ingericht als Belgisch Militair Ereveld. Op dit ereveld liggen 225 Belgische militairen begraven die in de Eerste Wereldoorlog na de val van Antwerpen met nog circa 33.000 militairen naar het neutrale Nederland zijn gevlucht om het krijgsgevangenschap te ontlopen. Zij werden na aankomst in Nederland volgens de regels van de internationale conventie van Den Haag ontwapend, geïnterneerd en ondergebracht op diverse locaties in Nederland. Tijdens hun verblijf in ons land zijn er enkele honderden gestorven aan onder andere de Spaanse griep. Deze overledenen lagen een lange tijd verspreid door Nederland begraven tot zij in 1960 te samen zijn gebracht op deze locatie in Harderwijk. 

Belgisch Militair Ereveld
Eerste Wereldoorlog
Harderwijk

Belgische graven in Nunspeet

In het Veluwse plaatsje Nunspeet is een trieste herinnering te vinden die heeft te maken met de Eerste Wereldoorlog. Tijdens deze oorlog was er in Nunspeet een vluchtoord voor Belgische vluchtelingen die voornamelijk afkomstig waren uit de lagere klassen. In het opvangkamp hebben zo'n 6.500 vluchtelingen gezeten verdeeld over diverse barakken. Het sterfte cijfer in het kamp was hoog want in het eerste jaar zijn er al meer dan 260 kinderen overleden aan ziektes en andere verschrikkingen als triest resultaat van deze grote oorlog. Zij zijn na de Eerste Wereldoorlog begraven op de Algemene Begraafplaats in Nunspeet in anonieme graven. Slechts gietijzeren bordjes met een nummer, zo'n 650 stuks doen herinneren aan de tragedie die zich hier op dit kleine stukje van de aarde heeft voltrokken. Hier niet ver vandaan is nog een Belgische begraafplaats te vinden waar 225 Belgische militaire liggen begraven op een keurig onderhouden ereveld vol met eer en lof. De 650 Belgische, hoofdzakelijk kinderen in Nunspeet lijken triest genoeg wel vergeten...

Belgische Graven
Eerste Wereldoorlog
Vluchtoord Nunspeet

Kaart: Zuilenproject Vaassen

Zuil 8 - Bevrijding Vaassen

Zuil 7 - Lancaster Mk.I W4169 KM-S

Fabriek:	Type:	MK:	serienummer:	Roepletters:
AVRO	Lancaster	I	W4169	KM-S
Eenheid:	Luchtmacht:	Vertrektijd:	Vliegveld:	SGLO:
44 Sqdn	RAF	23:20	Waddington	T1835

Datum:	Crashtijd:	Crashlocatie:	Aanvalsdoel:	Oorzaak crash:
14-09-42	03:26	Emst	Bremen	Neergeschoten door nachtjager

De Lancaster vertrok op 13 september 1942 om 23:20 uur vanaf de Royal Air Force basis Waddington voor een bombardementsvlucht boven Bremen. Deze dag bestond het aantal vliegtuigen die aan de missie zouden mee doen uit 21 stuks, bestaande uit, 15 Wellingtons, 2 Lancasters, 1 Halifax, 1 Hampden, 1 Stirling, en 1 Whitley. Het doel van deze aanval was het bombarderen van de Duitse vliegtuigfabriek van Focke-Wulf  en een aanval op Lloyd Dynamowerke. Beide doelen werden met succes bereikt en na het droppen van de bommen was de fabriek van Focke-Wulf enkele dagen buiten werking, tevens werden er diverse vliegtuigen vernietigd die klaar stonden voor transport. Buiten de bereikte doelen werden er ook nog 7 historische panden, 6 scholen, en 2 ziekenhuizen geraakt. Bij deze aanval kwamen dan ook 70 mensen om het leven en vielen er 371 gewonden.  De Lancaster met het serienummer W4169 werd op de terug weg naar Engeland zo'n 10 kilometer ten noorden van Apeldoorn geraakt door het vuur uit een Messerschmitt Bf-110. Dit Duitse jachtvliegtuig werd bestuurt door Oberleutnant Manfred Meurer, behorend tot Nachtjagdgeschwader 1 groep III. Hij heeft als Luftwaffe piloot 65 luchtoverwinningen op zijn naam staan in 130 gevechtsmissies en stond daarmee  op plek 5 meest succesvolle piloot in de oorlog. Hij stierf in de nacht van 21 op 22 januari 1944 tijdens een botsing in de lucht met een Lancaster. De Lancaster W4169 was zijn zesde overwinning die hij op 14 september 1942 om 03:36 uur heeft neergehaald.  Het vliegtuig stortte vervolgens neer op een akker in Emst ter hoogte van de Nijbroekerweg 5. Bij deze crash kwamen 6 van de 7 bemanningsleden om het het leven, alleen boordwerktuigkundige A.L. Goodyer heeft de crash overleefd. De omgekomen bemanning is niet veel later begraven op de Algemene begraafplaats in Epe.

Zuil 6 - Lancaster Mk.I LL840 VN-M

Fabriek:	Type:	Mk:	Serienummer:	Roepletters:
AVRO	Lancaster	I	LL840	VN-M
Eenheid:	Luchtmacht:	Vertrektijd:	Vliegveld:	SGLO:
50 Sqdn	RAF	23:17	Skellingthorpe	T3835

Datum:	Crashtijd:	Crashlocatie:	Aanvalsdoel:	Oorzaak crash:
22-06-44	02:35	Oenerbroek	Scholven Buer	Neergeschoten door nachtjager

Omstreeks 23:17 uur steeg de Lancaster op vanaf de Royal Air Force basis in Skellingthorpe om een bombardement uit de voeren in het Duitse Gelsenkirchen-Buer. Hier stond een voor de Duitsers belangrijke synthetische olieraffinaderij (Scholven Power Station) Die als onderdeel van de geallieerde "Oil Campaign of World War II" met enige regelmaat werd bestookt. Op de avond van 21 juni 1944 vertrokken uit Engeland 132 vliegtuigen die aan deze missie zouden mee doen. (123 bommenwerpers van het type Lancasters en 9 jachtvliegtuigen van het type Mosquito) Door het aanhoudende slechte weer was het doelgebied door een dicht wolkendek moeilijk te traceren waardoor er die nacht gebruik werd gemaakt van het Oboe systeem (Observer Bombing Over Enemy) Dit systeem zond echo's uit waardoor de geallieerde vliegtuigen als nog hun koers konden bepalen. De vliegtuigen bereiken uiteindelijk hun doel en lieten hun bommen op de olieraffinaderij vallen, luchtfoto's die tijdens en vlak na het bombardement werden gemaakt toonde geen nieuwe schade maar uit latere Duitse rapporten bleek dat raffinaderij door de aanval een productieverlies van 20% had opgelopen. De schade aan Engelse zijde bleek die avond een verlies van 8 Lancasters waarvan er 4 in Nederland zijn neergestort. Totaal gingen er in de nacht van 21 op 22 juni 1944 boven Nederland 18 vliegtuigen verloren, de meeste van deze toestellen hadden een bombardement uitgevoerd op het Duitse Wesseling. In de nacht van 22 juni 1944 was het reeds boven doelgebied al beschadigde vliegtuig aan de terugtocht richting Engeland begonnen toen het boven Nederlands grondgebied werd aangevallen door een onbekende Duitse nachtjager. De piloot van de Lancaster gaf zijn bemanning het bevel om het vliegtuig per parachute te verlaten wat 6 van de 8 bemanningsleden is gelukt, zij landen heelhuids op de grond. Wireless Operator J.F. Lane en Air Gunner F.H. Shorter kwamen bij de crash om het leven en zijn niet veel later begraven op de Algemene begraafplaats in Epe. E.J. Blakemore, J. Craven en K.H.C. Ingram wisten aan de Duitsers te ontsnappen waarvan K.H.C. Ingram in september 1944 als nog is opgepakt en op 2 oktober 1944 door de Duitsers in Apeldoorn samen met 7 andere is gefusilleerd, hij ligt begraven op begraafplaats Heidehof in Ugchelen (Apeldoorn) T.B. Cole, A.G. Beresford, en P.F. Hayes zijn na de crash afgevoerd in krijgsgevangenschap.  Op de crashlocatie is in 2009 een monument geplaatst.

Zuil 5 - Short Stirling Mk.I R9168 LS-T (T for Tommy)

Zuil 3 - Halifax Mk.V EB215 NA-T

Zuil 2 - Wapendropping

De tweede zuil die in de omgeving van Vaassen is geplaatst herdenkt een wapendropping die hier in 1944 heeft plaats gevonden. Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog waren de Veluwse bossen met enige regelmaat het toneel van zogenoemde wapendroppings. Dit waren in het diepste geheim gemaakte afspraken tussen het verzet en de geallieerde strijdkrachten in Engeland. Wat inhield in dat er via codes afspraken werden gemaakt wanneer en op welke locatie een Engels vliegtuig zou over vliegen om de containers met goederen te droppen. Leden van het verzet gingen dan meestal 's nachts naar de afgesproken open plek in het bos en ontstoken daar enige lichtbakens. De Engelse piloot kon dan precies zien waar hij de containers moest droppen. In deze containers zaten bijvoorbeeld wapens, munitie maar ook werden er met enige regelmaat radio's, zendapparatuur, of explosieve gedropt. Deze goederen werden dan vervolgens door het verzet naar distributiecentra vervoerd en vanaf daar verspreid onder de diverse verzetsgroepen in de omgeving. Ook werden er met enige regelmaat mensen gedropt in de donkere Veluwse bossen. Een bekend verhaal wat zich hier enkele kilometers vandaan heeft afgespeeld is de dropping van geheim agent Dignus (Dick) Kragt, hij had de taak om veilige routes creëren door bezet gebied zodat gestrande militaire via zogenoemde pilotenlijnen veilig konden ontsnappen. De droppings zones werden maar enkele keren gebruik omdat de pakkans door de lichtbakens en het overvliegende vliegtuig redelijk groot waren. Eén van de bekendste dropzones hier in de buurt bevind zich in het het kroondomein op een open stuk heide wat het “Zesendertig Bunder” word genoemd. Hier is na verluid rond de 30.000 kilo goederen gedropt wat door een verzetsgroep uit Apeldoorn werd afgevoerd. Er zijn echter nog vele andere locaties op de Veluwe waar nachtelijke droppingen hebben plaats gevonden maar hier is maar weinig over bekend.

Zuil 1 - Begraafplaats Vaassen

Zuil 4 - Wellington Mk.XIII MF397 WI-?