625 - Schartenstand für 7,5 cm Pak 40

De bunker ligt op het terrein van de Dierenambulance in Den Haag. Begin 2017 is hun oude pand gesloopt en is de bouw begonnen van het nieuwe. Hierbij hebben ze ook de bunker vrij gegraven die tot voor kort voor een groot deel onder het zand lag. Wel is de bunker altijd door de Dierenambulance gebruikt als opslagruimte. De bunker is een geschutsbunker van het type 625 waarvan het schootveld op de Benoorderhoutseweg lag. Aan de andere zijde van de deze weg ligt nog een 625 maar deze ligt in het geheel onder een grote bult zand. Opvallend aan de geschutsbunkers in dit deel van het landfront is dat ze zijn uitgevoerd in "Baustärke A" Wat inhoudt dat de bunkers een muurdikte hebben van 3 meter dik beton.


625 - Schartenstand für 7,5 cm Pak 40
Baupunkt 237 - W.N.304 - Stp. Clingendael
Bouwnummer: R8731
Stp.Gr. Scheveningen (Den Haag)

625 - Schartenstand für 7,5 cm Pak 40

De bunker is van het type 625 (Schartenstand für 7,5 cm Pak 40) welke in de Stützpunkt Clingendael 20 keer is gebouwd. 3 van deze bunkers vielen onder de 625B en 1 exemplaar was van het type 625 S.B. De bunker is een flankerende geschutsbunker welke in dit deel van het landfront van Scheveningen is gebouwd langs de tankgracht die hier voor een groot deel nog aanwezig is. Onderstaand exemplaar ligt geheel bloot en doet dienst als overwinteringsplek voor vleermuizen.




625 - Schartenstand für 7,5 cm Pak 40
Baupunkt 237 - W.N.303 - Stp. Clingendael
Bouwnummer: R8734
Stp.Gr. Scheveningen (Den Haag)

Wassenaarse Slag

Tot 2007 waren de bunkers bij de Wassenaarse Slag geregeld te bezoeken tijdens rondleidingen. Echter verkeerde het complex in een zo slechte staat dat het onveilig werd geacht en zijn de rondleidingen door de tunnels en bunkers gestopt. Men is toen meteen gestart met het zoeken naar sponsoren en rond 2015 is het complex geheel gerestaureerd. Tegenwoordig (2016) worden er in de zomermaanden weer af en toe rondleidingen gegeven maar de primaire taak van de stelling is en blijft en een overwinteringsplaats voor vleermuizen (Meer info over rondleidingen en de herstelwerkzaamheden vind u hier) Op onderstaande foto's is enkel de buitenkant van de stelling te zien waaronder de observatiepost, enkele tobruks en wat kleine losse werkjes. En uiteraard het resultaat van de herstelwerkzaamheden. Voor foto's in het complex zie website HBP via de volgende link De stelling zelf bestaat uit een circa 2 km lang gangenstelsel welke aansluit op 20 tal bunkers. In het complex zijn 3 bomvrije bunkers gebouwd bestaande uit een 667 (8699) een 612 (8698) en een 676 (8687) Daarnaast waren er ook nog een hoop dunwandige bunkers welke functies hadden als munitiebergplaats, manschappenverblijf, latrines en voedsel en wateropslag,

Wassenaarse Slag
Baupunkt 204 - W.N.63a H - Spt.XXXVII H
Freie Kuste Katwijk - Scheveningen 

VF Beobachter

De VF Beobachter ligt op 1 van de hoogste punten binnen verdedigingsbereik van Katwijk. Tijdens de oorlog lagen alleen de kijkgleuven bovengronds en was dit alles afgedekt met camouflagenetten. Tegenwoordig ligt het hele dak van de onderliggende bunker bloot en doet het dienst als uitkijkpunt. De bunker zelf is overigs niet van binnen te bekijken. Voor meer info en foto's van binnen zie de website Katwijk in Oorlog

VF Beobachter
W.N.251 - Katwijk
Stp.Gr. Katwijk

638 - Kleiner Sanitätsunterstand

Stützpunkt Rebhuhn lag verspreid over een vrij groot gebied en bestond uit verschillende weerstandsnesten. Één van de bekendste batterijen in dit Stützpunkt was Batterij Baskensburg welke ook wel word aangeduid als Stp.Rebhuhn. Naast deze batterij viel ook het vliegveld van Vlissingen onder deze stelling evenals een hospitaalbunker van het type 638. Deze bunker ligt op het Marnixplein in West-Souburg en werd gebruikt als veld ziekenhuis voor een man of 20 (Kleiner Sanitätsunterstand). Tegenwoordig is enkel het dak van de bunker te zien en een gedeelte van de aangebouwde tobruk.

638 - Kleiner Sanitätsunterstand
Vlissingen 09, Stp. Rebhuhn
Bouwnummer: 01-88
V.B. Vlissingen

Fla 14 - Flakbedding 10,5 cm Flak

Na de dijkdoorbraak in oktober 44 kwam het water in rap tempo richting deze batterij. Waardoor het voor de Duitsers noodzakelijk werd een dijk te bouwen rondom de stelling. Het resultaat van deze actie werd pijnlijk duidelijk omdat het uiteindelijk nog het enige stukje land was in de wijde omgeving. Wat er weer voor zorgde dat het geliefd doelwit werd van geallieerde bommenwerpers. De schade hiervan is dan ook nog op verschillende plekken in de Nord-Batterie terug te vinden.

Fla 14 - Flakbedding 10,5 cm Flak
Nord-Batterie
Stp.Fichte - V.B Vlissingen

Tankmuur Katwijk Deel 2

In het tweede deel van de tankmuur in het zuidelijke deel van landfront Katwijk laten we het eerste lange deel van de muur zien. Vervolgens de eerste doorgang met de drakentanden en twee mitrailleurbunkers, nogmaals een stuk muur en tot slot nog een manschappenverblijf.

Voor deel 1 zie: Deel 1
Voor het artikel zie: Tankmuur Katwijk

Stützpunkt Clingendael

Clingendael is een 17e eeuws landgoed op de grens van Wassenaar en Den Haag nabij de Haagse wijk Benoordenhout. Tijdens de Tweede Wereldoorlog kwam het landgoed in handen van rijkscommissaris Seyss Inquart die er zijn woon en werk plek van maakte. Seyss Inquart bewoonde het statige landhuis en liet op enige afstand een schuilbunker aanleggen waar hij kon schuilen tijdens een bombardement. Dit vond hij echter niet voldoende waarna hij door de afdeling Siedlung und Bauten een 70 bij 30 meter grote bunker liet bouwen die tegenwoordig bekend staat als de Seyss Inquart bunker. Grenzend en behorend tot Clingendael bevind zich het landgoed Oosterbeek wat onderdeel uit maakte van het landfront. In dit gebied verrezen diverse bunkers waarvan de geschutbunkers met 3 meter dikke muren nogal altijd een opvallende verschijning vormen in het verder zo vredige park. Helemaal aan de andere kant van het landgoed bevind zich de grootste bunker van Den Haag en omstreken namelijk de Hospitaalbunker aan de Van Ouwenlaan. Helaas zijn bovengenoemde bunkers slecht zelden toegankelijk voor publiek en in de meeste gevallen hermetisch afgesloten of ingericht als overwinteringsplek voor vleermuizen.  

Baupunkt 237 - Stützpunkt Clingendael Hoofdkwartier Seyss Inquart

Baupunkt 237 - W.N.304 

Baupunkt 237 - W.N.303a

Baupunkt 237 - W.N.303

Baupunkt 239

Opslagbunker F15

Opslagbunker, Door het BRV opgetekend als F15.

Opslagbunker F15
W.N.2b Katwijk

Manschappenbunker

Manschappenbunkertje in W.N.2b te Katwijk. In deze stelling zijn ruim 30 van dit soort bunkers gebouwd. Bunker verkeert in een nette staat.

Manschappenbunker
W.N.2b - Katwijk

Waterbunker

De Heereskustbatterie Katwijk Alt was ooit een grote kustbatterij in de Katwijkse duinen. Vandaag de dag is daar vrijwel niks meer van terug te vinden. Het merendeel ligt verstopt onder meters zand of is al lang geleden gesloopt. Hieronder treft u de foto's van één van de weinige overblijfselen in deze batterij. Het betreft een gemetseld bouwwerkje waarin zich een grote tank bevond voor het opslaan van water.

Waterbunker
Heereskustbatterie Katwijk Alt
Stp.Gr. Katwijk

SK Bedding 607 - 621

Deze bunker bestaat eigenlijk uit 3 delen. Het eerste deel is een munitiebunker van het type 607 bestaande uit 2 kamers voor het opslaan van munitie. Het tweede deel van de bunker is een manschappenverblijf van het type 621. En tot slot bevind zich voor deze twee bunkers een grote Open Bedding welke compleet is verzand. Ook in de bunkers zelf ligt een hoop zand.

SK Bedding 607-621
Heereskustbatterie Katwijk Alt
Stp.Gr. Katwijk

Waterbunker

Vrijwel alle bunkerstellingen die de Duitsers hebben aangelegd waren voorzien van een eigen pompinstallatie voor het oppompen van drinkwater. Meestal zijn de opslagtanks met een capaciteit van 1700 liter na de oorlog uit de bunkers gehaald. Dat is ook bij dit bunkertje gedaan gezien het ontbreken van het rechter vat en het gat in het dak waardoor de tank in verwijderd.

Waterbunker
W.N.220 H - De Punt
Stp.Gr.Goeree

Tobruk

Onderstaande tobruk heeft altijd geheel onder de grond gelegen. Toen deze werd uitgegraven kwamen de teksten met de schietrichtingen als een verassing tevoorschijn. Hopelijk blijven de teksten goed geconserveerd en hebben ze niet te leiden onder baldadigheid.

Tobruk
W.N.220 H - De Punt
Stp.Gr.Goeree

Tobruk

Deze tobruk was tijdens de oorlog voorzien van een Panzer Turm oftewel een pantserkoepel. Nog niet zo heel lang geleden is er zo'n koepeltje nagemaakt en terug op de tobruk geplaatst. Tijdens ons bezoek in 2014 was dit nog niet het geval.

Tobruk
W.N.220 H - De Punt
Stp.Gr.Goeree

Tobruk

In de stelling bevinden zich 3 tobruks die allen nog in een goede staat verkeren. Gezien de paal in het midden was onderstaand exemplaar voorzien van een mortierwerper.

Tobruk
W.N.220 H - De Punt
Stp.Gr.Goeree

Proviandbunker

Gezien het bordje boven de ingang van het bunkertje gaat het hier om een proviand bunker. Oftewel een levensmiddelenbergplaats. Zoals op de onderstaande foto is te zien is de bunker afgesloten met een hek.

Proviand Bunker
W.N.220 H - De Punt
Stp.Gr.Goeree

Open Bedding

Vrijwel de hele stelling is enkele jaren geleden toegankelijk gemaakt voor publiek. Voor dat dit was gebeurd lagen de bedding geheel verscholen onder het zand en lagen ook de meeste bunkers vol met zand. Dit alles is door de vrijwilligers gedaan van de stichting WO2GO die er een bunkerroute hebben uitgezet. Voor meer informatie over het complex en openingstijden zie hun website: www.wo2go.nl

Open Bedding
W.N.220 H - De Punt
Stp.Gr.Goeree

Latrine

De onderstaande bunker was de latrine oftewel de toilet van de stelling. De bunker is geheel uit metselwerk opgetrokken en daardoor niet veilig tijdens een bombardement. Een vrijwel identiek exemplaar bevind zich in de Truppenverbandplatz hier niet zo gek ver vandaan. De bunker verkeert nog in een goede staat.

Latrine
W.N.220 H - De Punt
Stp.Gr.Goeree 

504 - Pak Unterstellraum mit Gruppe

Het betreft hier een bunker van het type 504 met als extra aanbouw een gemetselde garage voor het onderbrengen van een zoeklicht. Beide bunkers van het type 504 in deze stelling zijn vol gekladderd met spuitbussen wat wel weer enigszins zonde is in deze toeristische bunkerstelling.

504 - Pak Unterstellraum mit Gruppe
W.N.220 H - De Punt
Stp.Gr.Goeree