Mitrailleurbunker Keulsekade

De bunker betreft een mitrailleurbunker en bevind zich aan de Keulsekade in Utrecht. De bunker beschikt over drie schietgaten en heeft muren met een dikte van 120 cm. Aan de achterzijde bevind zich één ingang die uitkomt op een centrale ruimte. Vanaf hier had men toegang tot drie losse kamertjes waar de mitrailleren stonden opgesteld. Tegenwoordig ligt de bunker vol met rotzooi en is op een schietgat na geheel afgesloten. Rondom de stad Utrecht zijn nog een aantal soort gelijke ontwerpen aanwezig maar deze liggen op privéterrein. Alleen de bunker in Park Oog en Al is vrij toegankelijk.



Mitrailleurbunker 
Keulsekade
Utrecht

Mitrailleurbunker Oog in Al

Het betreft hier een mitrailleurbunker in het park "Oog in Al" in de stad Utrecht. De bunker heeft een vierkant ontwerp en beschikt over vier schietgaten die tegenwoordig allemaal dicht zitten. De muren hebben een dikte van 120 cm en de bunker beschikte over één ingang. De bunker ligt nog altijd gedeeltelijk onder de grond waardoor de aarde dekking tot net onder de schietgaten liep. Ook was de bunker in de oorlog als huisje gecamoufleerd zodat deze meer opging in de omgeving. Tegenwoordig ligt de bunker er vrij troosteloos bij in het overigs prachtige park.



Mitrailleurbunker
Baupunkt 196
Park Oog in Al, Utrecht

Machinistenbunker

Het betreft hier een zogenoemde "Machinistenbunker" die ten tijde van de Tweede Wereldoorlog in groten getale op de treinen werd geplaatst. De treinen in die jaren waren met enige regelmaat het doelwit van geallieerde vliegers en om de machinist en stoker tijdens zo'n beschieting een veilig onderkomen te kunnen bieden werden deze prefab bunkertjes op de treinen geplaatst. Onderstaand exemplaar is één van de weinige die bewaard is gebleven en staat als soort van monument naast het treinstation in Wijhe.

Machinistenbunker
Treinstation 
Wijhe

Observatiebunker Noarderleech

Rond 1940 bouwde de Duitse bezetter lang de Friese kust een oefenveld waar de bommenwerpers behorende tot Fliegerhorst Leeuwarden konden oefenen met droppen van hun bommenlast. Dit gebeurde door het afwerpen van betonnen oefenbommen op in landschap gemarkeerde punten. In deze oefenbommen zat een glazenflesje met een chemische vloeistof die na de inslag hevig begon te roken. Op deze manier kon vanuit de observatiebunker de oefening worden gevolgd en worden gecoördineerd. Tevens werd het terrein waarschijnlijk gebruikt als "Notabwurfplatz" waar de Duitse bommenwerpers hun overgebleven bommenlast konden dumpen om vervolgens weer veilig te kunnen landen op het vliegveld in Leeuwarden. De bunker zelf is enigszins een standaard observatiebunker voor dit soort oefenvelden en is in Nederland meerdere keren gebouwd. Tot eind jaren 70 heeft er langs het IJsselmeer bij Huizen een vrijwel identiek exemplaar gestaan. De bunker heeft 55 cm dikke muren en voorzien van diverse observatiesleuven. Tussen deze sleuven is op onderstaande foto's een inham te zien waar tijdens de oorlog een spiegel was geplaatst voor een betere observatie van het luchtruim. Tegenwoordig is het Noarderleech een meer dan prachtig buitendijks natuurgebied wat aansluit op de Waddenzee. Vanaf het dak van de bunker heeft u dan ook een prachtig uitzicht op het gebied waar een zeer groot aantal weidevogels leeft en broed.

Observatiebunker Noarderleech
Oefenveld van Fliegerhorst Leeuwarden
Friesland

Restanten Gefechtsstand - Fliegerhorst Twente

Het betreffen hier de restanten van een gemetseld bouwwerk wat vermoedelijk dienst deed als Gefechtsstand voor de Nachtjacht. Op wat delen van de fundering en wat puinresten na is er vrijwel niks meer over van het gebouw. Onlangs is het gebied ontdaan van de begroeiing maar tijdens ons bezoek was dit al weer aardig terug geroeid. Op geringe afstand hiervan staat nog een standaard betonnen Gefechtsstand die ook op andere vliegvelden is gebouwd maar deze staat op het terrein wat niet toegankelijk is voor publiek.

Restanten Gefechtsstand
Fliegerhorst Twente
Enschede

Bunker Sloop Harderwijk 2017 - Verkeerscentrale Koude Oorlog

In de week van 27 november 2017 is de bunker (Verkeerscentrale) uit de Koude Oorlog in Harderwijk gesloopt. Het gebouwtje behoorde tot een Mobilisatiecomplex wat al een lange tijd haar functie had verloren, en waarvan nu het laatste stukje tastbaar bewijs met de grond gelijk is gemaakt ter behoeve van nieuwbouw op deze locatie. Meer info en foto's van het gebouw in betere tijden kunt u hier vinden LINK

Sloop Verkeerscentrale 2017
Mobilisatiecomplex Harderwijk
Koude Oorlog

Bunker 5 - Fliegerhorst Twente

Wederom een zelfde type bunker behorend bij het voormalige Duitse vliegveld Twente. De bunker heeft tot voor kort altijd op het militairenterrein van de vliegbasis gestaan en verkeert daardoor nog in een goede staat. Dit exemplaar heeft echter als enige geen aardedekking en heeft dat waarschijnlijk ook nooit gehad. Op enkele meters afstand van de bunker staat ook nog een Duits keukengebouw.

Bunker 5
Fliegerhorst Twente
Enschede

Bunker 4 - Fliegerhorst Twente

Van dit type bunker hebben wij er op Fliegerhorst Twente 3 kunnen opsporen, mogelijk liggen of lagen er nog enkele van dit onbekende type. Voor zo ver wij het konden na gaan zijn er geen sporen van een kachel of schoorsteen aanwezig, waardoor een manschappenverblijf minder aannemelijk word. Ook zijn er geen restanten van een stellage of een telefoon zichtbaar. Waarvoor de bunker dan wel gediend heeft? Zegt u het maar... Onderstaande bunker staat te dele onderwater en is daardoor moeilijk van binnen te bezoeken.



Bunker 4
Fliegerhorst Twente
Enschede 

Bunker 3 - Fliegerhorst Twente

Vele bunkers rondom het voormalige Vliegbasis terrein in Twente hebben althans voor ons nog diverse geheimen, goede bronnen ontbreken en bouwwerken wijken af van elders gebouwde constructies. Onderstaand type bunker is op Fliegerhorst Twente diverse malen gebouwd en het betreft mogelijk een manschappenverblijf. De bunker is vrij groot, heeft 1 overdekte ingang en 2 vlakbij elkaar liggende "nooduitgangen" Echter zijn deze nooduitgangen behoorlijk klein om door te klimmen maar wel weer voorzien van klimijzers. U leest het al... Raadsels die in de toekomst wellicht nog eens opgelost kunnen worden. Mocht u info hebben of meer weten omtrent de bunkers schroom dan niet om contact met ons op te nemen.

Bunker 3
Fliegerhorst Twente
Enschede

Bunker 2 - Fliegerhorst Twente

De bunker ligt geheel ondergronds en bestaat uit een afdalende trap die uitkomt in een kamer. De functie van de bunker is ons niet bekend maar is mogelijk een bergplaats. In de directe omgeving zijn nog enkele restanten te vinden van een reeds gesloopte bunker. In de onderstaande bunker staat een meter water wat het betreden enigszins wat lastig maakt. Voor zo ver te zien verkeert de bunker wel nog in een goede staat.

Bunker 2
Fliegerhorst Twente

Enschede

Bunker 1 - Fliegerhorst Twente

De functie van de bunker is niet geheel duidelijk. Mogelijk heeft deze te maken met communicatie of een functie behorende tot de start en landingsbaan, bijvoorbeeld het aansturen van de grondlichten. De bunker bevind zich dan ook op korte afstand van de startbaan en verkeert in een goede staat. Rondom de bunker hebben nog diverse andere Duitse bouwwerken gestaan waaronder enkele werkplaatsen.

Bunker 1
Fliegerhorst Twente
Enschede

Commandopost Bescherming Bevolking - Kring Gelderland A - Harderwijk

Het betreft hier een Commandopost van de BB (Bescherming Bevolking) welke werkzaam was in het kringgebied Gelderland A. Gelderland was in 6 kringen opgedeeld en deze hadden allemaal hun eigen Commandoposten en 1 gezamenlijk provinciale commandopost welke zich in Oosterbeek bevond. Deze commandopost bestaat uit een bovengronds gemetseld gebouw en een onderliggende commandobunker. In het gebouw zat onder andere de Medac gevestigd met de Centrale Alarmeringsdienst voor hulpverlening bij straatongevallen op de Noordwest Veluwe. Deze Alarmeringsdienst had als doel de hulpverlening te coördineren bij onder andere verkeersongevallen en grote rampen. Het oorspronkelijke gebouw is eind jaren 60 gebouwd en heeft dienst gedaan tot de opheffing van de BB in 1986 waarna veel van hun taken werden overgedragen aan de brandweer die eveneens gebruik heeft gemaakt van het pand als commandopost. Tegenwoordig is het pand geheel verbouwd naar moderne maatstaven maar de onderliggende bunker is nog altijd aanwezig.

Commandopost Bescherming Bevolking 
Kring Gelderland A - Harderwijk
Koude Oorlog

Verkeerscentrale Harderwijk - Koude Oorlog

De bunker bevind zich op het terrein van het voormalig Mobilisatiecomplex (MOB-Complex) aan de Deventerweg te Harderwijk. Dit complex is in 1948 gebouwd en heeft tot de jaren 90 dienst gedaan als opslag voor spullen en goederen van defensie. De bunker werd gebruikt als verkeerscentrale / telefooncentrale heeft een lengte van 16,5 bij 11 meter en muur dikte van circa 60 cm. Van binnen bestond de bunker uit een 8 kleine ruimtes, 2 hallen en een toilet. Na de Tweede Wereldoorlog zijn er in Nederland tientallen verkeerscentrales gebouwd waar vanuit de coördinatie werd gevoerd over de aanvoer van soldaten en goederen richting het mogelijke front op Duits grondgebied. In veel gevallen zou dat gedaan worden via de bestaande spoor en waterwegen en omdat in goede banen te leiden is er netwerk van 'posten' uitgezet bij belangrijke knooppunten zoals bruggen en sluizen en complexen. Deze bunker bevind zich op circa 100 afstand van het treinspoor en station.

Verkeerscentrale 
Mobilisatiecomplex Harderwijk
Koude Oorlog

Onbekende Bunker - Fliegerhorst Leeuwarden

Het betreft een bunkertje met een onbekende functie. De bunker bestaat gedeeltelijk uit Formstein en voor een deel uit beton. Ook is de bunker niet meer compleet aanwezig en overwoekerd met rotzooi en puin. Wij denken dat het hier om een water bergplaats gaat maar een bron daarvoor is ons niet bekend.

Onbekende Bunker
Fliegerhorst Leeuwarden
Friesland

Kleines Gefechtsstand

Op diverse vliegvelden in Nederland zijn 2 soorten Gefechtsstande gebouwd. Het gaat hier om een groot exemplaar waarvan uit de functies behorende tot het vliegveld werd geregeld, en een klein exemplaar waar van uit mogelijk de overige zaken werden gecoördineerd zoals bijvoorbeeld het aansturen van de Flak-stellingen rond een vliegveld. Onderstaand exemplaar is een "Kleines Gefechtsstand" van een standaard type. Let op! De bunker bevind zich op militair terrein en het is verboden om militaire objecten te fotograferen behalve als deze zich langs de openbare weg bevinden. Aldus een bewaker die ons vriendelijk verzocht te vertrekken.



Kleines Gefechtsstand
Fliegerhorst Leeuwarden
Friesland

Bunker - Fliegerhorst Deelen

De bunker bevind zich aan de rand van het vliegveld en werd zeer waarschijnlijk gebruikt voor de bediening van de grondlichten op de startbaan. Rondom het vliegveld zijn nog veel restanten van de Fliegerhorst terug te vinden al liggen de meesten in gebieden waar je niet mag komen. Onderstaande bunker is afgesloten en ingericht als vleermuisbunker.

Bedieningsbunker voor Grondlichten
Fliegerhorst Deelen
Nationaal park de Hooge Veluwe

Manschappenverblijf + Restanten

Verspreid door het Heidepark in Bilthoven zijn diverse restanten van een Flakstelling terug te vinden. De meeste van deze restanten bestaan niet meer dan uit enkele brokstukken beton. In deze stelling stonden ooit een 40 tal bunkers bestaande uit manschappenverblijven, munitiebunkers, opstellingen voor zoeklichten en beddingen met aangebouwde bunkers voor het geschut. Afgelopen jaren is een deel van het omliggende park heringericht waarbij nog diverse Duitse gebouwen en een bunker verloren zijn gegaan. De eerste paar foto's uit onderstaande reeks zijn van een compleet maar bijna geheel ondergewerkt manschappenverblijf. De overige foto's zijn van restanten die door het park heen verspreid liggen

Manschappenverblijf + Restanten
Flakstelling Heidepark
Bilthoven

Koch Bunker - Warnsveld

In 2015 is in Warnsveld net naast Zutphen een "vergeten" bunkertje terug gevonden. Het betreft hier een Koch-bunkertje welke zich bevind aan de rand van het (Landgoed) Huis 't Velde. Aan het kleine bunkertje kleeft nog een verdrietig verhaal namelijk die van "Corporal Patrick Bryan Joseph Morgan" Zijn lichaam werd net na de bevrijding van Warnsveld op 5 april 1945 in deze bunker aangetroffen. Morgan maakten deel uit van het Canadese Infanterieregiment "Essex Scottish" die via Normandië uiteindelijk begin april 45 aankwamen in Zutphen. Morgan en zijn kameraden raakte in een hevig gevecht met de Duitse soldaten waarbij 3 van zijn maten werden gedood. Morgan zelf is waarschijnlijk krijgsgevangen genomen wat hij uiteindelijk niet heeft overleeft. Het exacte verhaal omtrent zijn dood is echter nooit bekend geworden. Morgan ligt begraven op de "Canadian War Cemetery" in Holten en is uiteindelijk maar 22 jaar oud geworden. Van het bunkertje zelf is alleen de bovenste rand zichtbaar maar onder de grond zit nog een kleine verblijfsruimte zoals vaker is te zien bij Koch-Bunkers. In de volksmond word het bunkertje ook wel "De put van Morgan" genoemd.

Koch Bunker
Landgoed Huis 't Velde
Warnsveld

Restanten Wassermann - Terschelling

Enkele restanten welke zich bevinden in de directe omgeving van de Wassermann M

Restanten
Stp.Va L - Baupunkt 4
Stp.Gr Terschelling

Paulusbunker

Onderstaande bunker word in de volksmond de Paulusbunker genoemd door het simpele feit deze recht voor de Pauluskerk in Amstelveen is gebouwd. De kerk is in 1937 opgeleverd en in 1941 is op last van de Duitse bezetter de kerktoren weer afgebroken. Deze kon namelijk als herkenningspunt door de geallieerde bommenwerpers gebruikt worden op hun weg naar bijvoorbeeld het naastgelegen Schiphol. Volgens diverse bronnen zou de bunker een manschappenverblijf zijn voor de Wetterdienstgruppe (meteorologische dienst van de Luftwaffe) die metingen uitvoerde met betrekking tot de weervoorspellingen voor Fliegerhorst Schiphol. Een andere bron (de kerk) meld dat het om een telefoonpost zou gaan. Gezien de bouw van de bunker lijkt dat ons uitgesloten. De bunker bestaat uit (typisch voor een manschappenverblijf) 2 delen, namelijk een versterkt nachtverblijf (70 cm beton) en een dunwandig dagverblijf (40 cm metselwerk) De bunker heeft na de oorlog nog diverse functies gehad en uit die tijd stammen ook de vrij grote schoorstenen. Onlangs wilde de plaatselijke gemeente de bunker op de monumentale lijst plaatsen en deze inrichten als kenniscentrum. Echter is er een klein groepje mensen niet mee eens en zien de bunker liever gesloopt worden. Er is zelfs een "vereniging" opgericht om dit te bewerk stellen.  

Paulusbunker - Manschappenverblijf
Fliegerhorst Schiphol
Amstelveen