Angestelltenlager Fliegerhorst Deelen

Na de oorlog is het terrein met de Duitse gebouwen hernoemt tot de Zeven Provincie maar tijdens de Tweede Wereldoorlog boden de gebouwen onderdak aan het Duitse personeel wat werkzaam was op de Werft. Dit was het technische complex van het vliegveld waar onder andere de onderhoud werd verzorgd aan de vliegtuigen. Op het terrein van de Zeven Provincie zijn er in opdracht van de Duitsers 7 panden gebouwd waarvan er nog 6 bewaard zijn gebleven. De gebouwen zijn geheel volgens de Heimatschutzstil gebouwd en hebben muurdiktes van ongeveer 50 cm bestaande uit metselwerk. Voor de ramen zijn ook nog altijd de dikke stalen luiken aanwezig die voor extra bescherming moesten zorgen. Na de oorlog zijn de panden door het Nederlandse leger in gebruik genomen en enkele jaren geleden geheel verwaarloost weer afgestoten. Zoals op de onderstaande foto's ook goed is te zien staan de gebouwen er nog al bouwvallig bij. Gelukkig worden de panden momenteel opgeknapt met oog op de oorspronkelijk staat.

Duitse gebouwen
Angestelltenlager - De Zeven Provincie
Fliegerhorst Deelen

Küver 455

Flakstelle De Garst is één van de stellingen die is gebouwd ter verdediging van naast gelegen vliegveld (De Kooy) In de stelling zijn bunkers gebouwd die bovenop zijn uitgerust met een open bedding voor licht geschut of voor een zoeklicht. Onderstaande bunker is een machinebunker van het type Küver 455. Dit hielt in dat er in de bunker een aggregaat stond welke de stroom opwekte voor een zoeklicht van 60 of 150 cm. 

Küver 455 - Maschine Satz Bunker für 60 - 150 cm Scheinwerfer
Flakstelle De Garst
W.N.101 L - V.B. Den Helder

Duitse Gebouwen - Fliegerhorst Eelde

Rondom het vliegveld in Eelde liggen nog diverse gebouwen welke in opdracht van de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gebouwd. Het gaat hier om de zogenaamde Heimatstijl. Oftewel als boerderijen gecamoufleerde bunkers met een een gemetselde muurdikte van circa 55 cm. De gebouwen deden tijdens de oorlog hoofdzakelijk dienst als onderkomen, garage en of voor een administratieve functie. Tegenwoordig zijn enkele panden in gebruik door een stichting die zich bezig houdt met verslavingszorg. Een ander gedeelte is particulier bezit en doet dienst als bedrijfsruimte en woning.



Duitse Gebouwen
Fliegerhorst Eelde
Drenthe

Telefoonbunker

Het betreft hier een standaard telefoonbunker op het voormalige terrein van Fliegerhorst Eelde (Groningen Airport) Hoewel het type bunker op verschillende vliegvelden in Nederland is gebouwd zijn er toch grote verschillen onderling. Zo bevond zich op vliegveld Souburg (Vlissingen) een exemplaar met een muurdikte van 30 cm. Terwijl er op het vliegveld in Deelen (Arnhem) een exemplaar is gebouwd met 2 meter dikke muren. Dit exemplaar in Eelde heeft daar in tegen een muurdikte van 50 cm. Naast deze bunker bevind zich in een Duits pand nog een telefooncentrale zoals te zien is op de laatste foto. We kunnen er dus vanuit gaan dat de bunker enkel werd bemand tijdens een aanval of een verhoogde staat van paraatheid. Zowel de bunker als het Duitse pand liggen op privé terrein en zijn ontoegankelijk voor publiek.

Telefoonbunker
Fliegerhorst Eelde
Drenthe

Duitse Gebouwen - Vliegveld Peest

Rond het voormalig vliegveld in Peest zijn door de bezetter diverse panden gebouwd waarvan de meeste nog aanwezig zijn. Het gaat daarbij om diverse onderkomens, een pompgebouw, en diverse panden welke werden gebruikt door de Landwirtschaft voor onder andere het fokken van Angorakonijnen. Al deze panden zijn particulier bezit en vanaf de openbare weg beperkt zichtbaar. Op een kleine afstand van het vliegveld bevind zich ook nog een bosperceel welke in de volksmond bekend staat als het 'benzinebosje' Hier werd door de Duitsers brandstof opgeslagen maar sporen daarvan zijn nauwelijks nog aanwezig.



Duitse Gebouwen
Fliegerhorst Norg - Vliegveld Peest
Drenthe  

Telefoonbunker - Vliegveld Peest

Het Duitse vliegveld bij het Drentse plaatsje Peest is door de Duitsers gebouwd als noodlandingsbaan (Nachtlandeplätze) voor met name Fliegerhorst Eelde. De landingsbanen die in een A-vorm waren aangelegd bevonden zich op het Peesterveld en hadden een lengte van circa 1200 meter. Echter is het vliegveld door de hoge grondwaterstand nooit in gebruik genomen op uitzondering van de Landwirtschaft die er groente kweekte en dieren hielden. De landingsbanen zijn na de oorlog verdwenen maar de Duitse infrastructuur is nog grotendeels aanwezig. Onderstaande bunker is een standaard telefoonbunker welke op diverse vliegvelden nog is terug te vinden. De bunker heeft 60 cm dikke muren en is in gebruikt als overwinteringsplek voor vleermuizen.

Telefoonbunker
Fliegerhorst Norg - Vliegveld Peest
Drenthe  

Duitse Landingsbaan - Fliegerhorst Twente

Op het terrein van de voormalige landingsbaan zijn nog dele van de originele Duitse baan terug te vinden. De witte steentjes in het midden diende als volgsteentjes en lichten op als er een vliegtuig naderde (reflectie) Op die manier konden de vliegtuigen vrijwel in het donker opstijgen en waren er geen externe lichtbronnen nodig. De Duitse banen bestaat vrijwel altijd uit klinkers (soms meerdere lagen op elkaar) die of met graszode waren bekleed, of groen geschilderd waren. Het omliggende terrein werd gebruikt door de Landwirtschaft voor het kweken van groente. Samen het de hangars die er uit zagen als boerenschuren deed niets vermoeden dat het hier om een militair vliegveld ging.


Duitse Landingsbaan
Fliegerhorst Twente
Enschede

Duitse Panden - Fliegerhorst Twente

Onderstaand diverse door de Duitsers gebouwde panden behorende tot het Prins Bernhardpark. De panden zijn in 1940 gebouwd volgens de Heimatschutzarchitektur, kortweg: Heimatstil. Het betreft hier onder andere de Officiersmess, de woning van de vliegveld commandant, legeringsgebouw waar bewakingstroepen waren onder gebracht en een klein transformatorhuisje. Alle panden worden of zijn al verkocht na de sluiting van Vliegbasis Twente.

Duitse Panden
Fliegerhorst Twente
Enschede 

Stellung Fox - Fliegerhorst Twente

Fliegerhorst Twente kende enkele radarstations ter behoeve van het Duitse luchtvaart. Vrijwel vast aan het vliegveld lag de "Stellung Fox" waarvan de radars zelf (2x Würzburg, 1x Freya) op enkele kilometers afstond stonden opgesteld in natuurgebied "Agelerbroek" Een tweede stelling stond in het plaatsje Goor en droeg de codenaam Kröte. Daarnaast waren nog diverse losse "radars" opgesteld waaronder waarschijnlijk 1 of meerdere Y-pijlers voor de vluchtleiding van de Me-136 raketjager. Ook in de plaatsen Hengelo en Borne stonden nog diverse radars opgesteld. Van de Stellung Fox resteren nog 2 gebouwen welke in een redelijke staat verkeren.


Stellung Fox
Radarstation - Fliegerhorst Twente
Enschede

Duitse Schietbaan - Fliegerhorst Twente

Het betreft hier een Schietbaan waar de Duitse vliegtuigen hun boordgeschut konden afstellen en inschieten. De voorliggende baan is een paar honderd meter lang en komt uit bij een gemetseld bouwwerk waarbinnen zich een bult zand bevind, de zogenoemde kogelvanger. De baan zou hoofdzakelijk zijn gebruikt door de Messerschmitts en is onlangs gerestaureerd en voorzien van enkele bordjes behorende tot een "Fliegerhorst wandeling" die overigs maar een zeer beperkt beeld geeft van de omvang van het Duitse vliegveld.

Duitse Boordschietbaan
Fliegerhorst Twente
Enschede

3 Hangars - Fliegerhorst Twente

Op de onderstaande foto's zijn de restanten te zien van 3 gesloopte hangars die zich langs een oude rolbaan bevinden. Veel meer dan een groot aantal blokken metselwerk is er niet meer van over. Wel is goed te zien dat de hangars een muurdikte van circa 60 cm hadden. Op de laatste foto's zijn nog diverse oliedrums te zien maar of deze uit de oorlog komen is lastig te zeggen.

3 Hangars + Rolbaan
Fliegerhorst Twente
Enschede

Hangar - Fliegerhorst Twente

Rondom Fliegerhorst Twente zijn door de Duitsers een groot aantal hangars gebouwd. Geen van de hangars is nog aanwezig maar her en der zijn hier nog wel de restanten van terug te vinden. In de meeste gevallen gaat het om delen van de fundering en grote blokken metselwerk die ooit dienst deden als muur.

Hangar 
Fliegerhorst Twente
Enschede

Keukengebouw - Fliegerhorst Twente

Mogelijk betreft het hier een Duitse Keukengebouw. Echter is de ware oorsprong van het bouwwerk ons niet bekend. Aan de bouwwijze valt duidelijk te zien dat het hier om een Duits gebouwd gaat en deze bevind zich ook nog eens enkele meters naast een Duitse bunker. Tijdens de oorlog was het bouwwerk van binnen gedeeltelijk voorzien van tegeltjes, maar deze zijn bijna allemaal verdwenen. Wellicht betreft het hier ook wel iets van een wasgelegenheid voor kleding of iets dergelijks. Aan de achterzijde van het gebouw wat uit 2 gedeeltes bestaat bevind zich ook nog een garage.



Keukengebouw
Fiegerhorst Twente
Enschede

Bunker 5 - Fliegerhorst Twente

Wederom een zelfde type bunker behorend bij het voormalige Duitse vliegveld Twente. De bunker heeft tot voor kort altijd op het militairenterrein van de vliegbasis gestaan en verkeert daardoor nog in een goede staat. Dit exemplaar heeft echter als enige geen aardedekking en heeft dat waarschijnlijk ook nooit gehad. Op enkele meters afstand van de bunker staat ook nog een Duits keukengebouw.

Bunker 5
Fliegerhorst Twente
Enschede

Bunker 3 - Fliegerhorst Twente

Vele bunkers rondom het voormalige Vliegbasis terrein in Twente hebben althans voor ons nog diverse geheimen, goede bronnen ontbreken en bouwwerken wijken af van elders gebouwde constructies. Onderstaand type bunker is op Fliegerhorst Twente diverse malen gebouwd en het betreft mogelijk een manschappenverblijf. De bunker is vrij groot, heeft 1 overdekte ingang en 2 vlakbij elkaar liggende "nooduitgangen" Echter zijn deze nooduitgangen behoorlijk klein om door te klimmen maar wel weer voorzien van klimijzers. U leest het al... Raadsels die in de toekomst wellicht nog eens opgelost kunnen worden. Mocht u info hebben of meer weten omtrent de bunkers schroom dan niet om contact met ons op te nemen.

Bunker 3
Fliegerhorst Twente
Enschede

Bunker 1 - Fliegerhorst Twente

De functie van de bunker is niet geheel duidelijk. Mogelijk heeft deze te maken met communicatie of een functie behorende tot de start en landingsbaan, bijvoorbeeld het aansturen van de grondlichten. De bunker bevind zich dan ook op korte afstand van de startbaan en verkeert in een goede staat. Rondom de bunker hebben nog diverse andere Duitse bouwwerken gestaan waaronder enkele werkplaatsen.

Bunker 1
Fliegerhorst Twente
Enschede

Onbekende Bunker - Fliegerhorst Leeuwarden

Het betreft een bunkertje met een onbekende functie. De bunker bestaat gedeeltelijk uit Formstein en voor een deel uit beton. Ook is de bunker niet meer compleet aanwezig en overwoekerd met rotzooi en puin. Wij denken dat het hier om een water bergplaats gaat maar een bron daarvoor is ons niet bekend.

Onbekende Bunker
Fliegerhorst Leeuwarden
Friesland

Tobruk met Klimkoker - Fliegerhorst Leeuwarden

Rondom Fliegerhorst Leeuwarden zijn een aantal stellingen gebouwd ter verdediging van het vliegveld. Vrijwel al deze stellingen zijn verdwenen maar rond het vliegveld zijn nog diverse bunkertjes te aanschouwen. De onderstaande bunker is een Tobruk met een soort klimkoker waarvan er nog enkele aanwezig zijn. Meestal bouwde men een klimkoker, of ingang aan de bovenkant in verband met een hoge grondwaterstand. De Tobruk bevind zich in een weiland en verkeert in een goede staat.

Tobruk met Klimkoker
Fliegerhorst Leeuwarden
Friesland

Duitse Vliegvelden in Nederland

Begin jaren 30 van de vorige eeuw maakte luchtvaart in Nederland een grote stap voorwaarts. Verspreid door het land verschenen overal meestal kleine vliegveldjes welke geschikt waren gemaakt voor het vervoer van burgers. Ook op militair niveau bleef de vooruitgang niet achter en zo verschenen er ook telkens meer militaire vliegvelden. Naarmate de klok telkens meer aftikte richting de jaren 40 en daarmee ook de oorlogsdreiging steeds serieuzer werd zijn een hoop burgervliegvelden die pas net of nog niet eens officieel geopend waren in alle haast gemobiliseerd en gereed gemaakt voor oorlog. In de onderstaande lijst vind u een overzicht met alle vliegvelden welke in de oorlogsjaren een kleine of grote rol hebben gespeeld. Zowel op Nederlands vlak, op Duits en op Geallieerd.

Schijnvliegvelden

Informatie over vliegveld bunkers

Overzicht van militaire vliegvelden welke zijn gebruikt tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Naam:	Locatie:	Provincie:	Nog in gebruik:	Oorspronkelijke Functie:
De Vlijt*	Texel	Noord Holland	Ja	Burgervliegveld
De Mok*	Texel	Noord Holland	Nee	Marine Luchtvaartdienst
De Kooy*	Den Helder	Noord Holland	Ja	Marine Luchtvaartdienst
Bergen*	Bergen	Noord Holland	Nee	Militair Vliegveld
Buiksloot	Amsterdam	Noord Holland	Nee	Zweefvliegveld
Schellingwoude*	Amsterdam	Noord Holland	Nee	Marine Luchtvaartdienst
Schiphol	Amsterdam	Noord Holland	Ja	Burgervliegveld
Hilversum*	Hilversum	Noord Holland	Ja	Burgervliegveld
Valkenburg*	Katwijk	Zuid Holland	Nee	Militair Vliegveld
Ypenburg	Rijswijk	Zuid Holland	Nee	Sportvliegveld
Waalhaven	Rotterdam	Zuid Holland	Nee	Burgervliegveld
Haamstede*	Haamstede	Zeeland	Ja	Burgervliegveld
Souburg	Vlissingen	Zeeland	Nee	Marine Luchtvaartdienst
Leeuwarden*	Leeuwarden	Friesland	Ja	Burgervliegveld
Eelde*	Eelde	Drenthe	Ja	Burgervliegveld
Norg*	Peest	Drenthe	Nee	Militair Vliegveld
Havelte*	Havelte	Drenthe	Nee	Militair Vliegveld
Twente*	Enschede	Overijssel	Nee	Burgervliegveld
Teuge*	Teuge	Gelderland	Ja	Burgervliegveld
Deelen*	Deelen	Gelderland	Ja	Militair Vliegveld
De Kluis	Nijmegen	Gelderland	Nee	Militair Vliegveld
Soesterberg*	Soesterberg	Utrecht	Nee	Militair Vliegveld
Mill	Mill	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
Heesch	Nistelrode	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
Volkel	Uden	Noord Brabant	Ja	Militair Vliegveld
Schijndel	Schijndel	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
De Rips	Gemert	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
Helmond	Helmond	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
Welschap	Eindhoven	Noord Brabant	Ja	Burgervliegveld
Gilze-Rijen	Gilze-Rijen	Noord Brabant	Ja	Militair Vliegveld
Woensdrecht	Woensdrecht	Noord Brabant	Ja	Zweefvliegveld
Grave	Keent	Noord Brabant	Nee	Militair Vliegveld
Venlo*	Venlo	Limburg	Ja	Militair Vliegveld
Beek	Beek	Limburg	Ja	Militair Vliegveld

*Door ons bezochten locaties - Informatie afkomstig van Defensie.nl

*Door ons bezochten locaties

Fliegerhorst Eelde